Cái tôi

Hai bộ film lừng danh cuối cùng của tuần này tôi được xem là The Magdalene Sisters (Scotland, 2002) và Narayama bushiko/ La Balade de Narayama (Japon, 1983).

Nhân đây, tôi cũng tạm thời dừng việc đề cập chủ đề film, tôn giáo và yêu đương trong tháng có lễ hội tình nhân.

Không hẹn mà gặp, cả hai bộ film trên đều cùng giới thuyết về chủ đề tôn giáo. Dĩ nhiên, người ta vẫn quen bảo, một tấm hình đã có sức chứa gấp vạn ngôn từ; huống chi, đây lại là các tác phẩm điện ảnh có giá trị và nổi tiếng.

Với bộ film ở châu Âu, có lẽ một vài thông tin căn bản liên quan đến Mary Magdalene là rất cần thiết để tạo đà tiếp cận sâu hơn về một tôn giáo lớn của thế giới.

Còn với tác phẩm của Nhật Bản, hiểu biết nền tảng về nhân học tôn giáo càng dễ khiến người xem thẩm thấu sâu sắc hơn tinh thần nhân văn sáng ngời giữa vô vàn điều thô tục, nhọc nhằn, u ám của kiếp nhân sinh.

Và cho dù, đó là câu chuyện về 3 cô gái trẻ- những chị em của thánh Magdalene- như biểu tượng của khủng bố tôn giáo tập trung vào giới nữ giữa đô thị phồn hoa; hay phong tục đưa người già lên non cao chờ chết theo ý của thần núi, tại một ngôi làng hẻo lánh, bần cùng phía bắc xứ Mặt trời mọc cứ ngỡ như xa xưa... thì khía cạnh văn hoá, chức năng xã hội, niềm tin siêu nhiên, trải nghiệm huyền bí và tính cách tín đồ trong tôn giáo (lễ nghi, luật tục và hành vi) hầu như luôn được biểu lộ đậm nét.

Không những phác hoạ tâm lý nhóm, cả hai bộ film còn khơi lên mối liên kết ngầm ẩn xuyên suốt xã hội loài người- bất kể từ thuở hồng hoang mông muội nguyên thuỷ hay những năm đầu thế kỷ XXI cực kỳ tân kỳ bây giờ- là nỗi ám ảnh về hình ảnh Thượng đế/ God siêu việt trên mọi tri thức cố gắng định danh hay khái niệm hoá.

Nói gọn, xem hai bộ film này, thêm một lần suy ngẫm vì sao tôn giáo đã, đang và sẽ song hành cùng nhân loại; như một cái gì trực nhận lung linh cảm tính mà say đắm yêu thương, phi lý bất an đủ để thúc đẩy lên đường kiếm tìm, và mặc định chan chứa sự thực không thể xoá bỏ, dập vùi nổi về mục đích lý tưởng tối thượng của thân phận làm người.