Chiều đông, nghe hai đĩa CD tuyển chọn tình khúc Phú Quang, bạn nhắn tin suýt xoa về cảm giác bâng khuâng rất đỗi và ao ước được lang thang trong đêm Hà Nội...

Ôi, ngốc ạ, tại thủ đô, chưa có mùa nào ẩn náu nguy cơ bệnh tật ghê gớm như những ngày tháng cuối năm này cả. Vì thế, làm ơn hạn chế lêu bêu trong đêm.

Chẳng phải bởi cái lạnh tê cóng chân tay, chưa nói đến những tệ nạn đường phố rập rình, chỉ riêng mức độ ô nhiễm không khí (gấp 4-5 lần so với các tháng 7-8 nắng nóng) đã đủ làm bạn rùng mình khó thở, mỏi mệt.

Sau những đợt gió mùa đông bắc, hiện tượng nghịch nhiệt do bức xạ về đêm khiến hàm lượng các chất ô nhiễm về đêm cao hơn ban ngày 2-3 lần.

Giới chuyên môn giải thích, trong lớp không khí vài trăm mét gần mặt đất nhiệt độ không khí tăng theo độ cao, khác với diễn biến thông thường theo đó càng lên cao nhiệt độ càng giảm.

Trời nắng suốt ngày đốt nóng mặt đất, tối đến mặt đất vẫn còn ấm phát ra bức xạ hồng ngoại. Hơi nước và khí CO2 hấp thụ chúng làm cho lớp không khí sát mặt đất ấm lên và nhiệt độ không khí tăng theo độ cao cho đến vài trăm mét.

Càng về khuya lớp nghịch nhiệt dày vài trăm mét này càng dâng lên cao làm cho hàm lượng bụi giảm bớt, nhưng sau đó sương mù thường xuất hiện trước khi mặt trời mọc lại làm gia tăng ô nhiễm vào những giờ cao điểm của buổi sáng.

Nghịch nhiệt bắt đầu xảy ra vào đúng giờ cao điểm buổi chiều (chứng kiến cảnh kẹt xe kéo dài hàng tiếng) làm ô nhiễm không khí trầm trọng thêm.

Dấu hiệu có nghịch nhiệt do bức xạ về đêm: trời nắng suốt ngày, độ ẩm không khí dưới 60- 65% và lặn gió vào chập tối.

Một người bình thường phải hít vào phổi 20 mét khối không khí mỗi ngày. Nghiên cứu của Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam tiến hành từ 1998 cho biết, về mùa đông, trung bình một mét khối không khí Hà Nội chứa 45 mg SO2, 40 mg NO2, 31 mg O3, 1850 mg CO, 180 mg các chất hữu cơ độc hại, 135 mg PM10 (bụi khí dưới 10 micron) và 65 mg PM2,5 (bụi khí dưới 2,5 micron).

Để phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế hiện hành, cần phải cắt giảm ít nhất 85 mg PM10 trong một mét khối không khí về mùa đông ở Hà Nội. (Tạp chí Tia sáng, số 1/ 2006).

Nghiên cứu của nước ngoài cũng cho thấy, cứ giảm được 10 mg PM10 trong một mét khối không khí ở Bangkok- Thái Lan thì con số tử vong của người dân sẽ rút bớt 1-2% về bệnh tim mạch và 3-6% về bệnh đường hô hấp.

Bất chấp cảnh báo, chiều tối và cả đêm, không ít người cứ vô tư và hăng hái đi dạo, chạy bộ, tập thể dục để giữ gìn sức khoẻ. Giống như rất nhiều câu ca về sản vật vùng này đất nọ giờ chỉ đọc cho vui mồm, hình ảnh sương giăng mù trời, lá rụng tơi bời trong sớm mai bên Hồ Hoàn Kiếm làm khí hạo nhiên đất Thăng Long cổ kính trở nên quyến rũ bội phần và đọng lại dư vị nuối tiếc.

Tuy thế, không nỡ làm bạn thất vọng và mong mỏi tâm hồn mỗi người chúng ta tiếp tục giữ lại độ phần trăm lãng mạn cần thiết, tôi vẫn muốn nghiêng về vẻ siêu thoát của mùa đông (Trương Diệp. Cái đẹp của sự bình thường. Hà Nội: Nxb. Phụ nữ, 2001, tr.17):

...Sự vinh quang của mùa Đông là ở chỗ nó phải trải qua cái giá lạnh thấu xương và cảnh khốn khổ của sự trống trơn. Sức mạnh của mùa Đông là ở chỗ nó kiên cố bền vững trước sự hiểu nhầm của thế tục, trung trinh tiến đến một trình độ mới cao hơn.

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ