Cái tôi

Sáng sớm, còn đang mê nồng, người bạn già vong niên đã nháy máy nhắc cái hẹn lội bộ xem chợ Hà Đông.

Hiện trong trí nhớ, câu ca dao xưa: "Bà già đi chợ Hà Đông...". Gì gì, chắc là có lợi thật; bởi nếu không, dân Thanh Xuân- Hà Nội đâu có dại đều đều cất công ngửi bụi mà chịu khó phóng xe ào ào xuống thị xã.

Chú cháu vừa túc tắc đi vừa buồn cười vì cái nỗi sính chữ của người Việt. Này nhé, đầy đủ bốn mùa trong chỉ một câu: "Sáng Xuân em đi chợ Hạ- Mua cá thu về chợ hãy còn đông...".

Lại nữa đây: "Buổi chợ đông con cá hồng anh chê lạt/ nhạt- Buổi chợ tan rồi cả con tép bạc anh cũng phải mua...". Các cụ đáo để ra phết!

Mất chừng 45 phút thì thấy dòng Nhuệ giang lờ lững, đục một màu nhếch nhác. Người đàn ông đi cùng đã ngoài 60, cẩn thận gọi điện thoại xin ý kiến phu nhân ở nhà lần nữa về những thứ phải mua.

Những ngõ, hẻm chật chội không khí mưu sinh. Chợ Hà Đông rau ráng ê hề, tươi tắn đủ màu mát mắt. Buồn một nỗi, xe đạp thồ hàng nhiều quá; dựng tạm bợ như chính chủ nhân- nhọc nhằn dáng người nét mặt.

Với tôi, chợ Hà Đông thật phong phú về giọng nói; đặc biệt ấn tượng với tiếng Thạch Thất- vùng đất có ngôi chùa Tây Phương nổi tiếng. Và liên tưởng đến thổ âm của đồng bào ở thị xã Sơn Tây, nơi còn lác đác mấy đoạn thành cổ triều Nguyễn.

Rảo một vòng, nhoáng tí là xong. Một con cá chép trên cân, vài lạng thịt bê và bó hoa hồng đầy nụ.

Tạt vào quán cháo lòng (lò dò hỏi thịt chó, người ta bảo dễ chừng hơn tiếng nữa mới có hàng) nhấm nháp nội trường/ tràng và cút rượu trắng ngai ngái. Nhậu buổi sáng hóa ra là một kinh nghiệm cực kỳ khó hiểu và lạ lẫm.

Bạn đồng hành sắp bước vào độ tuổi thất thập, không hiểu sao cứ đòi chỉnh sửa tuyên bố của đức Khổng tử (diễn nôm đại khái):

"Ta 15 tuổi đã chuyên chú chuyện học hành; 30 tuổi lập thân; 40 tuổi chẳng hề nghi hoặc; 50 tuổi biết được mệnh trời; 60 tuổi chỉ nghe điều nói phải; 70 tuổi làm gì cũng không sợ ra ngoài vòng quy củ."

Theo bậc cha chú này, trẻ con bây giờ ghê gớm lắm. Mới 7-8 tuổi đầu đã biết lên mạng Internet chát chít loạn xị cả lên; chíp hôi tinh tướng yêu đương, xài tiền như nước; thế hệ 8X máu me làm ăn, có nhà cửa, xe cộ, sự nghiệp rất sớm,... chứ đâu như cụ Khổng ngoài 70 còn than thân trách phận chưa hết long đong.

Cuối năm đi chợ Hà Đông: thơ thẩn, xuê xoa thế mà vẫn chưa hết lo lo; vướng bận về chùm ảnh xem trên website của hãng tin quốc tế.

2005- năm của mất mát, thiên tai, chiến tranh và chết chóc; cũng là một năm của tinh thần đoàn kết và lòng người được khơi lên mãnh liệt đến không ngờ.

Đi chợ Hà Đông về, cảm thấy hơi tiêng tiếc, vì ông bạn vong niên không ngó ngàng chi đến dãy cây cảnh bày bán bên này bờ sông.

Rồi tự hỏi vì sao khi người ta về già, cây cối thiên nhiên lại chẳng mấy hấp dẫn họ, ít nhất như với ông bạn tiến sĩ tâm lý học của tôi?