Cái tôi

Mới thoạt nghe đến "hoang tưởng", "ảo giác" hầu như ai ai cũng giật mình, ngại ngần cảnh giác, hãi hùng muốn tránh xa.

Quả đúng là, theo truyền thống lâm sàng Tâm thần học lâu nay, paranoid xuất hiện trong DSM-IV (Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần, phiên bản IV) đi kèm với các tên gọi: Schizophrenia, type paranoid (PS: Tâm thần phân liệt thể paranoid) và Paranoid personality disorder (PPD: Rối loạn nhân cách paranoid), cũng như điều kiện nằm giữa hai loại trên, bao gồm các hoang tưởng loạn thần (psychotic delusions) không có Tâm thần phân liệt là Delusional disorder (DD: rối loạn hoang tưởng).

Tuy thế, tựa như một số thuật ngữ Tâm bệnh học (Psychopathology) tương tự, với paranoid/ paranoia (chứng, dạng hoang tưởng) người ta không nên cho rằng thuật ngữ này khi được sử dụng trong nghiên cứu tài liệu và truyền thông giữa các nhà chuyên môn sức khoẻ tâm thần thì cũng rất gần với DSM-IV, do vậy phải loại trừ việc thêm vào cho nó những ý nghĩa dân gian vốn có trong đời sống hàng ngày.

Tình hình có vẻ không giống trước nữa, vì điều thú vị mới được một nghiên cứu phát hiện mới đây:

Trong cộng đồng dân cư, các ý nghĩ hoang tưởng xuất hiện cao hơn người ta vẫn nghĩ, và hoang tưởng có lẽ cũng cần được xem là tương đối bình thường như việc mắc trầm cảm (depression) hoặc chứng lo hãi (anxiety).

Nghiên cứu của các nhà Tâm lý học Lâm sàng ở Viện Tâm thần thuộc Đại học Hoàng gia London (King's College London) cho thấy: 1/3 dân số nước Anh thường phải trải qua các hoang tưởng và nỗi sợ hãi đáng ngờ (suspicious fears).

Ý nghĩ hoang tưởng là sự ngờ vực ai đó có ý định hãm hại ta. Tìm hiểu 1200 người, các nhà nghiên cứu Anh quốc phát hiện thấy:

- Hơn 40% thường phiền muộn rằng những bình phẩm tiêu cực là dành cho họ.

- 27% cho là người khác cố ý trêu tức họ.

- 20% lo lắng về chuyện bị quan sát hoặc theo dõi.

- 10% nghĩ nhiều người chịu đựng giống như họ.

- 5% lo lắng rằng có một âm mưu làm hại họ.

Nghiên cứu trên nêu bật mức độ lan rộng của hoang tưởng trong cộng đồng dân cư Anh quốc, và nguyên nhân có thể là do lo âu, căng thẳng (distress) trong đời sống hiện đại.

Cũng liên quan đến chủ đề hoang tưởng, các nhà tâm lý học Anh quốc vừa mới tiến hành một cuộc nghiên cứu để tìm hiểu tại sao với một số người thì việc nghe giọng nói trong đầu là trải nghiệm thú vị, trong khi những người khác lại thấy đau buồn.

Điều tra của Đại học Manchester triển khai một nghiên cứu của Hà Lan phát hiện ra rằng, rất nhiều người khoẻ mạnh trong cộng đồng dân cư thường nghe các giọng nói trong đầu họ.

Mặc dù việc nghe giọng nói trong đầu vốn vẫn được xem là biểu hiện bất thường và là một triệu chứng của bệnh tâm thần, những phát hiện của giới chuyên gia Hà Lan khẳng định rằng, hiện tượng này thực sự lan rộng hơn so với những gì tưởng nghĩ lâu nay, với ước tính khoảng 4% dân số.

Nhà nghiên cứu Aylish Campell của Đại học Manchester-Anh quốc cho hay là họ biết là có nhiều thành viên trong cộng đồng dân cư nói chung nghe thấy các giọng nói, nhưng những người này chưa từng cảm thấy cần phải nhờ đến các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tâm thần.

Thực tế, nhiều người mắc hiện tượng này mô tả việc nghe thấy các giọng nói trong đầu như là một tác động tích cực đối với cuộc sống của họ, làm cho họ cảm thấy dễ chịu hoặc tạo cảm hứng cho họ khi bắt tay làm các công việc hàng ngày.

Dấu hiệu paranosis (cái lời do bệnh) nhờ mắc các chứng ảo thanh (auditory halluciantions)?

Vậy đấy, nếu tin theo các nghiên cứu trên, thì lỡ trong đầu ai đó có xuất hiện những ý nghĩ hoang tưởng và nghe thấy giọng nói cũng xin đừng hoang mang, lo lắng quá.

Bạn chẳng hề cô độc, nếu không muốn xuê xoa qua quýt rằng: "thường thôi!?"