Cái tôi

Giá trị là vật thể, điều kiện mà bạn kiên trì hành động để đạt được hoặc gìn giữ lấy. Do đó, càng không ngừng nhiệt tâm dành cho nó thời gian hay tiền bạc, bạn càng hiển nhiên thấy nó giá trị.

Sống với các giá trị, nghĩa là sống "tỉnh thức" ("awake"). Khả năng làm rõ ràng các giá trị của bản thân và dồn mọi năng lượng hướng về chúng, nghĩa là có một phương cách tiếp cận xác định về chất lượng cuộc sống.

Bạn biết bao nhiêu người đang thụ động, buông trôi theo hoàn cảnh sống, chấp nhận thụ hưởng ít hơn những gì xứng đáng được cuộc đời trao tặng? Bao lâu rồi bạn tự hỏi mình: "Tôi muốn gì ở cuộc đời?", "Tôi sử dụng khoảng thời gian quý báu hiện tại như thế nào đây?", "Đâu là những giá trị của tôi?"

Nhưng các giá trị lộ ra từ đâu? Bằng cách gì có thể xác định rõ ràng chúng trong đời?

Với đối tượng gắng sức tập trung để khám phá giá trị bản thân, không ít người vội vàng hy vọng rằng sự lăng xăng (busyness) sẽ thoả mãn khao khát trong khi đợi một vài sự kiện hoặc ai đó đặc biệt chỉ vạch cho thấy đường đi.

Tới thời điểm này, những giá trị nào là quan trọng nhất trong đời bạn? Hồi tưởng những giá trị chính yếu bạn từng nắm giữ; chúng khác biệt ra sao so với những giá trị hôm nay?

Khám phá các giá trị bản thân là trở nên tỉnh thức hơn về những ưu tiên, để rồi sống hài hoà, thân thiết hơn với niềm tin của mình.

Xác định rõ ràng giá trị bản thân có tác dụng nâng cao năng lực ra các phán quyết liên quan đến định hướng cuộc sống và công việc. Nhờ phát hiện các giá trị riêng có của bản thân, bạn có thể tạo hình, nắn dạng rõ ràng, cụ thể những gì mình muốn.

Dĩ nhiên, trên tiến trình xác định giá trị bản thân, xuất hiện khoảng cách giữa những giá trị bạn phát biểu với cách thức thực tế bạn ứng xử.

Dưới đây là 5 tiêu chí được dùng để biết ta có thể thực sự nắm giữ một giá trị nào đó hay không:

1. Bạn đã chọn lựa nó một cách thoải mái, tự do? (không chịu áp lực, ảnh hưởng của ai khác).

2. Sự lựa chọn của bạn là từ những thứ thay thế nhau? (cân nhắc các tuỳ chọn của bản thân).

3. Bạn đã suy nghĩ một cách thấu đáo về nó?

4. Bạn sẵn lòng chấp nhận để mọi người cùng biết sự lựa chọn của mình?

5. Bạn có thực hiện sự lựa chọn ấy ngày này qua ngày khác?

(Giá trị toàn thể: hội đủ cả 5 tiêu chí trên; giá trị bộ phận: đảm bảo chỉ một vài tiêu chí).

Giá trị đóng vai trò chính yếu để cảm thấy thoả mãn trong nghề nghiệp. Nhìn một cách trung thực, thẳng thắn những gì bạn cần và muốn.

Bước tiến căn bản trong chuyện xác định rõ ràng các ưu tiên của bản thân nằm ở trả lời cụ thể cho câu hỏi: "Tại sao tôi làm việc?"

Vào những giai đoạn chuyển đổi, nhu cầu am hiểu các giá trị trong công việc của mình trở nên quan trọng hơn nhiều.

Bạn có thể nhận ra, chẳng hạn, mình đang vượt thoát khỏi các nguyên tắc của gia đình; chắc chắn, một số hình ảnh về chính bản thân bạn sẽ khó có thể phù hợp nữa.

Những thay đổi của tổ chức thôi thúc bạn ra các quyết định giá trị, và sự lựa chọn trở nên dễ dàng hơn khi các giá trị của bản thân rõ ràng.

Giá trị giúp bạn có ý nghĩa đối với cuộc đời này. Mỗi một quyết định bạn làm đều dựa trên (1) các giá trị bản thân, và (2) các sự kiện tình huống. Việc bạn lắng nghe để rồi thường chọn lựa thì phụ thuộc vào các giá trị cá nhân.

Những giá trị của công việc được định hình bởi kinh nghiệm của người khác, các thành viên trong gia đình, thầy cô giáo và những hội đoàn mà bạn là thành viên. Tất cả các nhóm này có ảnh hưởng ghê gớm trong việc định dạng và thành hình các giá trị của bạn.

Giá trị thì không đúng, không sai, không thật, không giả. Chúng là những khung tham chiếu cá nhân.

Khám phá khung tham chiếu của bản thân, ở một mức độ nào đó, là rất khó khăn. Thật quan trọng toàn bộ những giá trị công việc mà bạn đã lựa chọn. Và đôi khi, bạn phải từ bỏ một số giá trị này để có được một số giá trị khác.

[Nguồn: Leider, Richard J. (1994). Life Skills. Taking Charge of Your Personal and Professional Growth. California: Pfeiffer & Company, pp.61- 68].