Trên một lần, tôi từng cảnh báo bạn đọc về sự tắc trách của tờ báo điện tử Vnexpress trong việc đưa tin.
Và hôm nay, họ lại tiếp tục có một bài viết cực kỳ giật gân:
Một điều tra của Trung tâm nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng cho thấy, 20% trẻ em độ tuổi lớp 2, lớp 3 bị rối nhiễu tâm trí. Tỷ lệ bệnh này cũng rất cao ở các bà mẹ mới sinh con.
Chưa kịp hết choáng, đập vào mắt tôi ngay sau đó là vào đề:
Tiến sĩ Trần Tuấn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng, cho biết, rối nhiễu tâm trí là tình trạng lệch lạc về sức khỏe tâm trí. Ở mức độ nhẹ, biểu hiện có thể là cáu gắt vô cớ hay lầm lì, thờ ơ với công việc thường ngày, than đau đầu thường xuyên dù không có nguyên nhân rõ rệt, luôn căng thẳng, mệt mỏi, ăn không ngon, khó ngủ, khóc nhiều hơn bình thường, day dứt vô cớ...
Rồi tiếp liền sau một đoạn ngắn, là thông tin gây sốc không kém:
Theo điều tra của Trung tâm nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng, cứ 5 bà mẹ đang nuôi con nhỏ thì một người bị rối nhiễu tâm trí. Một nghiên cứu khác tại TP HCM trên hơn 500 bà mẹ đang nuôi con nhỏ dưới 2 tháng tuổi cho thấy, 1/3 trong số họ có dấu hiệu lâm sàng của chứng trầm cảm; và cứ 5 người thì 1 từng nghĩ đến tự tử.Trời ơi, đến kiểu này thì khủng khiếp quá! Dù đọc khá kỹ, tôi vẫn không tìm thấy một dòng nào cho biết chi tiết hơn về Trung tâm trên thuộc đơn vị nào, cách thức họ tiến hành để có được kết quả nghiên cứu, nguồn dẫn về tuyên bố của WHO,...
Và trách nhiệm, trình độ chuyên môn của người viết bài cũng khiến tôi lo lắng chẳng kém, biểu hiện rõ nhất ở đoạn cuối cùng của bài viết:
Nếu không được phát hiện sớm, rối nhiễu kéo dài sẽ dẫn đến trầm cảm, một căn bệnh có thể dẫn đến tự tử do mất khát vọng sống.Theo những gì hiển hiện bằng câu chữ sờ sờ, có thể hiểu "rối nhiễu" (bệnh) là nguyên nhân tạo ra "trầm cảm" (bệnh)?
Với hiểu biết nông cạn của bản thân, hình như, cái gọi là "bệnh rối nhiễu tâm trí" mà tác giả dùng trong bài có thể đã được chuyển ngữ từ tiếng Anh hoặc có thể dịch sang Anh ngữ là: "mental disorder" (rối loạn tâm thần, rối nhiễu tâm thần)?
Tôi sẽ quay lại nội dung bài viết của Vnexpress trong thời gian ngắn nhất. Ở post này, chỉ xin lưu ý bạn đọc về cách sử dụng câu chữ rất dễ gây ngộ nhận, hiểu nhầm.
Chẳng hạn, nhân WORLD MENTAL HEALTH DAY 2006 (Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 2006), tờ Tuổi trẻ dùng cụm từ: "Ngày Sức khỏe tinh thần."
Cũng đưa tin sự kiện này, một tờ khác lại chạy tít "Bệnh tâm thần có nguy cơ tăng cao", và dùng lẫn lộn trong bài khi thì "bệnh tinh thần" lúc lại "bệnh tâm thần."
Rõ ràng đã không còn chỉ là chuyện thuần túy câu chữ, chuyển ngữ, thói quen dùng từ.
Không biết bạn nghĩ gì; riêng tôi băn khoăn tự hỏi: phải chăng chính các cơ quan truyền thông hàng đầu Việt Nam hình như đang có vấn đề trong việc góp phần giáo dục quảng đại quần chúng về sức khỏe tâm thần?
Phân loại: Đời sống, Ngôn ngữ, Tâm bệnh học
Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ