Cái tôi

Hôm qua 15.4, tại Washington, không biết có người phụ nữ nào đem hoa đến đặt dưới chân tượng đài hướng ra biển, nhân kỷ niệm 94 năm ngày những người đàn ông trên chiếc tàu Titanic định mệnh đã hy sinh vì đồng loại.

74% nữ hành khách thoát nạn, trong khi 80% thân xác nam hành khách thối rữa từ tai họa khủng khiếp ấy (15.4.1912). Tại sao ư? Vì những người đàn ông tuân theo quy tắc "Phụ nữ và trẻ em trước hết!"

Bức tượng bằng đá hoa cương cao gần 5,5 m tạc một người đàn ông vươn cánh tay ra hai bên; là sự tỏ lòng ngưỡng mộ của phụ nữ Hoa Kỳ vào 1931, với dòng đề tặng: "Tưởng nhớ những người đàn ông đã bỏ mạng/perished trong vụ đắm tàu Titanic... Họ hy sinh thân mình để phụ nữ và trẻ em được sống."

Tác giả của bài viết Being a Man ngậm ngùi, vì thời buổi bây giờ dường như chẳng còn phụ nữ nào viếng thăm mà vinh danh tính phong lưu mã thượng của cánh đàn ông nữa:

"Tính galant/ can đảm, chiều chuộng phái đẹp, lịch thiệp làm nhiều phụ nữ lo lắng, cứ như thể họ cần chở che đặc biệt lắm. Điều này hàm ý giới tính là sự khác biệt một cách khách quan; cho chúng ta thấy những gì hay nhất của đàn ông thôi không còn nữa. Người ta không dám nói đến đức tính galant."

Trong cuốn sách Manliness, Harvey C. Mansfield cố thuyết phục những độc giả hoài nghi, đặc biệt với phụ nữ có giáo dục, xem xét lại giá trị chở che và quả quyết của đàn ông.

Mansfield đưa ra cái gọi là "sự chở che chừng mực của tính đàn ông/ a modest defence of manliness". Bảo là "chừng mực" không phải không có lý do. "Với hầu hết điều tuyệt hảo, tỷ như rượu vang Pháp vậy: cơ bản là tuyệt, còn tình cờ mới tệ thôi… Nam tính, dẫu thế, tốt-xấu chiếm tỷ lệ 50-50…"

Theo Mansfield, nam tính là phẩm chất tạo cho các cá nhân khả năng chịu đựng chuyện gì đó.

Người Hy Lạp sử dụng thuật ngữ thumos nhằm biểu thị chất cứng cỏi, can đảm có trong con người và loài vật giúp chúng kháng cự lại khi bị đe dọa. Nhờ phẩm chất này mà những con chó gìn giữ được bãi cỏ riêng; con người hỗ trợ, bảo vệ cho gia đình, dòng tộc, tôn giáo, đất nước, nguyên tắc của mình. Đơn giản như chó bảo vệ chủ nhân của nó, phần gan góc trong tâm hồn người bảo vệ cứu cánh nhân loại cao cả hơn chính bản thân mình.

Nam tính là cao thượng và anh hùng, như trường hợp Titanic; song nó cũng có thể là ngớ ngẩn, dại dột và hung bạo. Achilles, minh họa cho biểu tượng sáng chói của nam tính với cả các mặt tối đi kèm. Đàn ông nam tính tự tin trong những tình huống rủi ro; nam tính lại có thể là bệnh lý, như các tên cướp hay bọn khủng bố.

Nam tính phát triển thành kịch tính, xung đột, liều mạng và kỳ tích: "Chiến tranh là địa ngục nhưng đàn ông thích nó". Nam tính thường là xung hấn, song sự xung hấn một khi gắn chặt với khái niệm danh dự thì nó lại siêu việt trên tính can trường động vật. Kết hợp lý trí, như trường hợp Socrates, nam tính thể hiện phẩm chất ở mức cao nhất.

Phụ nữ có thể mang phẩm chất nam tính, như Margaret Thatcher; nhưng nam tính có vẻ là phẩm chất thuộc về một giới. Điều này khởi tạo nhiều vấn đề trong xã hội hiện tại khi chúng ta thích nghĩ rằng tự thân nó là "giống trung/ gender neutral", thuộc dạng quân bình chủ nghĩa/ egalitarian và nhạy cảm. Nam tính thì không được nhạy cảm/ sensitive.

Ngày nay, chúng ta đang đối phó với sự thay đổi chủ đề một cách tế nhị. Trong trường đại học, các chuyên gia về giới dạy rằng sự kiện khác biệt giới tính là một ảo tưởng-một sự giải thích đáng ngờ/ a discredit construction, như trái đất thì phẳng và mặt trời xoay quanh quả đất.

Ranh giới hành vi hàm chứa đặc tính "nam tính" còn rất phức tạp. Và nam tính vẫn chủ yếu thuộc về cánh đàn ông.

Lịch sử triết học chứng thực với sự tán dương/ extolled hoặc thương hại/ deplored về tính đàn ông. Cả Plato và Aristotle bày tỏ khái niệm "đạo đức nam tính/ ethical manliness" dựa trên sự dũng cảm/ courage, xếp năng lực bảo vệ/ protectiveness và hữu lý/ reason là thuộc loại nam tính. Họ lưu ý rằng triết gia, chứ không phải chiến binh, là những người nam tính hơn hết.

Trong khi Plato và Aristotle gượng ép khi diễn đạt phẩm chất nam tính thì Nietzsche lại quan niệm nam tính mà không bị kiềm chế điều gì nằm bên ngoài bản thân nó, điều mà Mansfield gọi là "thuyết hư vô thuần chất đàn ông/ manly nihilism".

Những phát ngôn của Nietzsche thật ấn tượng:

"Người đàn ông chân chính mong muốn hai thứ: hiểm nguy và vui chơi; vì lý do ấy, họ mong muốn đàn bà, như là món đồ chơi nguy hiểm nhất/The true man wants two things, danger and play. For that reason he wants woman, as the most dangerous plaything.

Khi một người đàn bà có những thiên hướng học thuật, thường thì người ấy gặp trục trặc gì đấy với chuyện tình dục, giới tính./ When a woman has scholarly inclinations there is usually something wrong with her sexually."

Như đã giới thiệu trước đây, với tuyên bố nổi tiếng "Người ta sinh ra không phải là đàn bà mà trở thành đàn bà/One is not born, but becomes a woman", Simone de Beauvoir- nhân vật ảnh hưởng lớn lao đến phong trào nữ quyền thế giới, có vẻ biểu lộ "thuyết hư vô đậm tính nữ/ womanly nihilism".

…Qua cuốn sách Nam tính, Mansfield muốn chúng ta phân biệt giữa cuộc sống chung và đời tư.

Giữa cộng đồng, chúng ta nên hướng đến, tốt nhất có thể, cách ứng xử mang tính trung lập về giới; ông tin tưởng rằng luật pháp nên đảm bảo sự công bằng trong cơ hội giữa nam và nữ, tuy thế, "mong đợi của chúng ta nên là cánh đàn ông sẽ sẵn sàng nắm bắt cơ hội nhiều hơn và toàn tâm toàn ý hơn so với phụ nữ."

Còn với đời tư, lời khuyên là sống khác thế/ vivé la difference!

Đàn ông, cần tỏ ra gallant và tôn trọng phụ nữ. Trên mọi sự, phải lắng nghe họ.

Và đây là lời khuyên của Mansfield dành cho những chàng trai trẻ:

Phụ nữ muốn được đối xử nhiệt tình nhiều không kém gì chuyện họ muốn được yêu. Để phụ nữ nhiệt tình với mình, bản thân mình phải nhiệt tình trước đã; sau đó mới hỏi họ băn khoăn, lưỡng lự điều gì. Và khi họ nói với mình, hãy cố lắng nghe./ Women want to be taken seriously almost as much as they want to be loved. To take women seriously you must first take yourself seriously and after that ask them what they think. And when they tell you, try to listen.