Cái tôi

Ai từng đi dẫn tour chắc biết rõ chế độ nội bộ biệt đãi cho hướng dẫn viên ở các khách sạn, nhà hàng, quán ăn,...

Tối nay, đứng đợi xe bus ở bến gần Trung tâm Văn hoá Pháp tại Hà Nội (L'Espace) ngay sau trận bóng đá giữa đội chủ nhà Việt Nam và Qatar- giải Asian Cup 2007, tôi trông thấy vài chiếc xe honda phất cờ Tổ quốc chạy vút qua. Vòng quanh Bờ Hồ, có không ít người xuống đường đứng bán cờ, áo mang quốc kỳ Việt Nam.

Giới kinh doanh thủ đô làm ăn thật nhanh nhạy, tận dụng tối đa cơ hội kiếm tiền từ đối tượng khách hàng bộc lộ rờ rỡ lòng yêu nước.

Và tôi nhớ đến vụ báo chí Mỹ vào dịp Quốc khánh Hoa Kỳ (4.7) vừa qua, đồng loạt đưa tin dự luật một số tiểu bang buộc phải mua bán và treo lá cờ hoa đỏ- trắng- xanh do trong nước sản xuất.

Từ chiếc tăm xỉa răng cho đến lương thực chính yếu là gạo ăn một, hai bữa mỗi ngày, người dân Việt Nam vẫn thích nhập ngoại; không biết trong số lá cờ mua bán và theo các tay đua xe lạng lách tối nay quanh Hồ Gươm liệu hoàn toàn không dính hàng Trung Quốc?

Lại ngẫm sang chuyện mang tầm vĩ mô trọng đại giao dịch quốc tế, công khai giữa bàn dân thiên hạ mà lại xử theo kiểu luỹ tre làng bao quanh, cứ ngỡ chỉ trong nhà nên thông tin theo ý mình, nói cho nhau nghe, xem ra hơi chủ quan khinh địch.

Khía cạnh khác cũng liên quan đến vấn đề nội bộ, song phản ánh chất văn hoá hoà quyện cùng thời đại, chứ không nhất nhất cứng nhắc. Đó là lối nhìn khoan dung, tế nhị về mối quan hệ tình cảm giữa thầy và trò, sinh viên với giáo sư Đại học.

Việt Nam, gặp sự cố quản lý ngoài ý muốn là thường cấm đoán, nảy sinh tâm lý thích được yên ổn, ngại rắc rối, chẳng thèm bõ công tốn sức tìm hiểu đến nơi đến chốn... Hậu quả đáng tiếc là số vụ án vi phạm đạo đức và tư cách nghề nghiệp có chiều diễn biến tồi tệ.

Thực tế chứng tỏ, nguyên tắc nội bộ đã và xem chừng sẽ mãi tồn tại. Chính cách nhìn nhận nó mới cần phải thay đổi.

Một phương thức tích hợp rõ ràng là đáng học hỏi, để phát hiện đủ đầy và chân xác các mối tương tác trong và ngoài hệ thống; ít nhất, đề cao tính minh bạch...