Giờ thì đến cả cây bút của AP cũng viết bài cho rằng Việt Nam đang trải qua khoảnh khắc Paris Hilton, trong khi báo chí trong nước lại đặt câu hỏi tại sao và đưa tin rất rõ ràng, cứ như thể 4 sinh viên này là chủ mưu, nhân vật chính không bằng.
Dù vụ việc dần chuyển sang hẳn khía cạnh pháp lý của công tác định tội danh, song chắc chắn,dư luận sẽ còn chưa thôi bàn tán ngoài lề đủ thứ chuyện xa gần.
Ở đây, blog Cái tôi chỉ thử trình bày các yếu tố tâm lý nào đã tạo nên sự hài hước, từ hai câu chuyện ăn theo được chuyển tới lui mấy ngày qua theo đường YM.
@ Sáng nay, trông thấy Bush và Bin Laden ngồi uống cà phê Trung Nguyên, hai ông bàn tán một vấn đề gì đó rất rôm rả.Đọc hai mẩu ứng tác cực kỳ sát hợp thời sự này, tôi lại nghĩ ngay tới câu chuyện vào năm ngoái được cho là hài hước nhất thế giới.
Anh bồi bàn rất ngạc nhiên bèn từ tốn lại gần hỏi: ‘Thưa ngài, ngài có phải là G. Bush?’ ‘Ừ đúng, tao là Bush đây!’ ‘Thế mạn phép ngài cho hỏi hai ngài đang bàn tính chuyện gì thế ạ?’ ‘Tao đang bàn với anh Bin đây làm sao khủng bố chết 80.000 dân Việt Nam + con VA.’ Anh bồi bàn sửng sốt hỏi lại: ‘Tại sao lại là con VA vậy?’
Bush quay ra cười sằng sặc với Bin: ‘Ông thấy không, cái bọn Việt Nam này bây giờ nó chỉ quan tâm đến con VA thôi, chứ còn 80.000 dân kia có chết nó cũng mặc kệ.’
@ Thông báo gửi tới toàn bộ các trường tiểu học: Do ảnh hưởng của “vụ Vàng Anh" nên chỉ thị cho các trường thay đổi cốt truyện “Tấm Cám”: “Tấm chết đi biến thành chim vàng anh” nay đổi thành "Tấm chết đi biến thành chim vành khuyên" để tránh mang lại những ảnh hưởng tiêu cực tới học sinh. Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân.
Theo lý giải của giáo sư Wiseman, câu chuyện đoạt giải đấy đã bao chứa 3 yếu tố tạo nên lối đùa tếu, bỡn cợt thú vị: sự xao xuyến lăn tăn (anxiety), cảm giác ở thế thượng phong và thành phần ngạc nhiên.
Điều thực sự làm tôi quan tâm qua hai mẩu chuyện liên quan đến Vàng Anh dẫn trên là màu sắc gây hấn và cái ác lấp ló đằng sau mức độ xỏ xiên tinh vi, liên tưởng sắc sảo.
Vậy, đâu là tâm lý của chuyện hài mang chất bạo lực?
Kết quả nghiên cứu, chỉ ra mấy nét cơ bản sau:
- Xét từ góc độ giảm thiểu cảm xúc-- dưới cái nhìn Phân tâm học--, nguyên do chúng ta cười cợt là nhằm tìm lối thoát cho những tình cảm bị cấm đoán diễn đạt trực tiếp.
- Mặt khác, chúng ta cũng thấy rõ sự khác biệt giới tính (đàn ông dễ tìm thấy các câu chuyện cười mang tính bạo lực hơn so với phụ nữ).
- Ngoài ra, cũng cần phải kể đến phản ứng của nạn nhân (nếu nạn nhân phản ứng theo một cách thức không như mong đợi thì tất yếu sẽ gây cười).
- Và phụ thuộc vào trải nghiệm cá nhân nữa (nếu chúng ta từng kinh qua sự bạo lực trong đời, thì chuyện dễ khiến ta cười.)
Lý thuyết hài hước, vui đùa thực sự còn có thể được giới thiệu khá ngắn gọn, dễ thương như sau:
1. Các kích thích làm nảy sinh sơ đồ nhận thức (schema) về nó.
2. Sơ đồ nhận thức giúp ta diễn giải sự kiện và thiết lập những sự mong đợi sẽ có thể xảy đến.
3. Thông tin mới được trình bày là nguyên nhân tạo nên việc diễn giải lại.
4. Việc diễn giải lại gây cười, nếu điều gì đó bị thu hẹp, giảm bớt, khiến cho nó nhỏ nhặt hơn.
Cũng có 4 con bài tẩy khác cho thấy cách thức khiến điều gì đó gây cười:
5. Hoặc là người ta nghĩ rằng nó buồn cười, hoặc họ làm cho nó trở nên buồn cười hơn.
6. Không đặt thành vấn đề các động cơ hài hước (diễn viên hài/ kẻ hề thực sự phân biệt chủng tộc, kỳ thị giới tính, ám sợ đồng tính luyến ái?)
7. Thời gian để thấu hiểu sự hài hước (biểu đồ hình chữ U lộn ngược về thời gian X gây cười có thể giải thích điều này).
8. Những sự hiểu biết, kiến thức, quan sát phức tạp (bất cứ điều gì đưa ta tới tình huống: trải nghiệm cá nhân, tính cách độc đáo, luân phiên diễn dịch lại,...)
Rốt cục, cố công tìm tòi, giới thiệu mấy đi nữa thì điều đúng đắn nhất là: chẳng có chuyện gì ít khả năng gây cười hơn việc người ta thảo luận tại sao điều gì đó lại buồn cười đến thế.
Nhìn một điều hài hước qua lăng kính khoa học xem chừng mỗi lúc sẽ làm giảm độ buồn cười.
Dĩ nhiên, nhận định vừa nêu là buồn cười, vì blog Cái tôi đang gắng thu hẹp, giảm bớt cái ngố đó (bị quê độ, bẽ mặt).
Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ