Cái tôi

(Bên lề)

Những ngày gần đây, tôi không cảm thấy thực sự thoải mái; chẳng phải thuộc dạng bệnh tật, ốm yếu thể xác gì mà vì đang chịu đựng kiểu đau đớn thường vẫn đi kèm với sự đổi thay chính yếu (trong kiếp sống này- dĩ nhiên).

Đâu cứ luôn nhất thiết tồi tệ khi việc thay đổi mang lại nỗi đau đớn; thậm chí, chuyện đổi thay rốt ráo thật là đớn đau.

Và cho dù tại thời điểm cụ thể chúng ta tin rằng sự đổi thay sẽ khiến mọi thứ trở nên kinh khủng quá mức mang vác, thì lúc ngoái nhìn, thực chất nó giá trị, tốt đẹp.

Những tình huống tương tự hiện nay hay khiến tôi thức nhận về một bức tranh đời sống rộng lớn hơn; tâm trạng đầy băn khoăn hiện sinh, tôi tự hỏi cuộc đời chung quy có ý nghĩa thế nào...

Ngôi nhà bạn từng đinh ninh cực kỳ chắc chắn vẫn còn, song nó dường như đang xuất hiện dấu hiệu lún sụt ít nhiều dưới chân bạn. Rồi chợt ùa đến bao lọat trăn trở với những gì vốn tin là vững chãi... Giời ạ, định hình ra sao cái gọi là "thực" ấy lắm thứ cứ mặc nhiên gán nhãn 'vững bền, kiên cố'?

Ảo tưởng (illusion)-- điều vô cùng khó khăn để diễn giải đủ đầy, đúng đắn-- tích hợp một phần tất yếu trong sức khỏe tâm thần của mỗi người chúng ta. Xin lưu ý nghiêm túc, không phải hoang tưởng (delusion) mà là ảo tưởng; phải thừa nhận, ảo tưởng tồn tại trong đời chúng ta rất 'thực' và đáng tin cậy.

Bất luận khả năng diễn tiến ghê gớm, không bao giờ có một điều nào đó hết sức xấu xa, đen đủi xảy đến trong đời thường nhật khi chúng ta nỗ lực học hỏi để sống cùng.

Phần đông thiên hạ sống với một mức hạn vừa phải của sự ảo tưởng, mà chẳng hề tạm ngừng đặng xem xét hoặc đánh giá chúng một cách cẩn thận; có thể bởi vì, chúng ta sống cuộc đời bị giới hạn, chúng ta sợ hãi và không sáng tạo.

Các ảo tưởng và giả định căn cốt về cuộc đời đảm bảo cho chúng ta tiếp tục sống, thao tác chức năng, thể hiện chính mình trong công việc, trong quan hệ, gánh chịu trách nhiệm. Không có chúng thì chẳng chút dễ dàng để thức dậy mỗi buổi sáng.

Tuy thế đôi lúc, một ảo tưởng bấy lâu luôn sống cùng ổn thỏa bỗng quấy nhiễu, tác oai tác quái đời ta. Nó gợi lên thắc mắc, nghi ngờ về tất cả những ảo tưởng khác-- việc giải quyết, xử lý một ảo tưởng thường kèm theo một chuỗi đớn đau rõ ràng.

May mắn thay, điều này xem chừng là một sự kiểm tra lành mạnh; nó cho phép người ta duyệt xét toàn bộ đời mình và đảm bảo họ vẫn hướng theo những gì họ muốn là.

Còn nếu không vậy, những thời điểm của sự đổi thay này có thể là chỉ báo nhu cầu người ta cần chuyển sang một phương thức tiến hành hay đặt để con đường, quỹ đạo khác trong việc quan hệ với tha nhân, hoặc với một số nét nhân cách của chính bản thân.

Ảo tưởng luôn sánh đôi thân mật cùng đổi thay.