Cái tôi

Kết quả nghiên cứu cho thấy, ít nhất thì trong test phóng chiếu -nhân cách Rorschach cũng đã bộc lộ 3 phụ thuộc cơ bản định hướng Phân tâm học.

-Thứ nhất, sự phân mảnh của vết mực Rorschach minh họa cho việc khái niệm hoá mang tính phân tâm học về tiến trình đáp ứng;

-thứ hai, về các tiến trình tư duy nằm bên dưới các đáp ứng, trả lời test Rorschach: lý thuyết phân tích tâm lý của Freud liên quan đến tổ chức cũng như sự phát triển cái tôi và tâm bệnh học được bộc lộ trong cấu trúc của trí nhớ, thiết lập khái niệm, tri giác và nhiều tiến trình tâm thần khác;

- thứ ba, về cái gọi là "tình huống Rorschach" và những đáp ứng Rorschach chủ yếu như hình thể, màu sắc và vận động: quan hệ qua lại giữa các khía cạnh hình thể và nội dung trong những đáp ứng Rorschach chẳng hạn,...

Các nhà tâm lý học lâm sàng ngày càng quan tâm đến việc diễn dịch mang tính biểu tượng của những đáp ứng ở test Rorschach; nhiều nghiên cứu cũng đã phân tích chủ đề diễn dịch, về những động thái cơ bản của tình huống test Rorchach và mối quan hệ tương tác giữa nghiệm viên và đương sự; về thực tế, xung đột và phòng vệ trong tình huống trắc nghiệm; sự duy lý trong các hiện tượng nhận thức và tưởng tượng của việc đáp ứng Rorschach có liên quan sâu xa với cách Freud phân tích giấc mơ và tâm lý học sáng tạo của Kris.

Rất nhiều nghiên cứu tập trung vào các khía cạnh phòng vệ của sự đáp ứng Rorschach: nội dung đáp ứng của đương sự, mối quan hệ mà đương sự thiết lập với nghiệm viên, thái độ của anh ta tác động đến cách trả lời, cũng như những thành phần: đáp ứng toàn bộ W; đáp ứng chi tiết, bộ phận D; hình thể F; vận động M và các điểm số chính thức khác.

Nói chung, có hàng tá cách ghi điểm cơ bản trong test Rorschach, được quy vào 3 loại: định khu/ location, những hình thể nổi bật/ determinants và nội dung/ content.

[Lee J. Cronbach. (1960) (2nd edn). Essentials of Psychological Testing.New York: Harper & Brothers, pp.562-566]

Để đánh giá đúng đắn sự diễn dịch trong test Rorschach, người ta đề nghị 6 tiêu chuẩn chính:

(a) đầy đủ bằng chứng, sự kiện;

(b) chiều sâu của diễn dịch tương thích với cứ liệu;

(c) sự khác biệt của các dạng thức thiết lập khuynh hướng
diễn dịch;

(d) vị trí thứ bậc trong tổng thể bức tranh nhân cách phải gắn kết với chiều kích diễn dịch;

(e) các khía cạnh thích nghi và bệnh lý của xu thế diễn dịch là chuyên biệt.

[Roy Schafer. (1954). Psychoanalytic Interpretation in Rorschach Testing: Theory and Application. New York: Grune & Stratton, pp. 140-159].

Các nhà nghiên cứu nêu ra một số yếu tố tâm lý cơ bản trong cấu trúc của test Rorschach:

- Sự vận hành của tư duy, trí năng;

- Thế giới tưởng tượng;

- Các trải nghiệm cảm xúc;

- Sự gây sốc của màu và đen-xám;

- Nội dung liên tưởng;

- Các ý nghĩa và khía cạnh khác nhau của các trả lời, đáp ứng;

- Những thành tố của hành vi;

- Kiểu hình kinh nghiệm,...

[Samuel J. Beck. (1949). Rorschach's Test. (vol.II): A Variety of Personality Pictures. New York: Grune & Stratton, pp.10-62]

Chính trên cơ sở Phân tâm học mà một số vết mực Rorschach đã được gọi tên; ví dụ: h.IV là người cha; h.VI: tính dục; h.VII và h.IX: người mẹ; h.IV, VI, VIII: phái tính nam; h.II, V, VII, IX: phái tính nữ,...

Nhìn chung, có thể nói rằng, phương pháp Rorschach là một công cụ nghiên cứu định hướng nhiều đến động cơ muốn giải thích, ở các mức độ khác nhau, về hoạt động và sự tương tác trong thành phần nhân cách; những sự giới hạn của test Rorschach vẫn còn chưa được đề cập đầy đủ.