Thật bất ngờ và thú vị, những dòng hồi âm của bạn đọc về đoạn trích liên quan đến luật Nhân quả (bài Chết trong khi đang sống, 7.6.2006) quá ấn tượng, khiến hôm nay tôi tạm ngưng post chủ đề đã dự liệu trước để đáp ứng ngay những dòng tâm tư thao thiết ấy.
Vấn đề không phải là ở chỗ luật nhân quả, bạn ạ. Nếu đã sống ở chốn ta bà này, thì tất phải tùy thuộc vào luật nhân quả, vì đó là định luật thiên nhiên. Tương tự như nếu bạn sống trên mặt đất thì không thể thoát khỏi Lực Hấp Dẫn của trái đất.Dường như, tác giả Thanh Hai Tran chịu ảnh hưởng sâu sắc lối tư duy phân tích khoa học Tây phương, đã suy nghĩ rất cẩn thận và cân nhắc câu chữ lắm, rồi mới phản hồi bằng giọng điệu xác quyết như vậy.
Vấn đề là ở chỗ đôi khi người ta quá chú trọng đến cái quả, mà đánh mất cái nhân, nên vô tình và gián tiếp đánh lạc luôn cái quả--một hình thức tiên tri tự ứng nghiệm (self-fulfilling prophecy) vậy.
Tôi nghĩ, trước lúc đề cập trực tiếp vấn đề bạn này nêu, có lẽ phải giới thiệu đôi chút về người viết tác phẩm Novice to Master/ Từ nụ đến hoa mà tôi đã trích dẫn đôi đoạn liên quan.
Đó là thiền sư Nhật Bản Soko Morinaga (1925-1995), xuất gia năm 23 tuổi, thuộc dòng Lâm Tế; lúc còn tại thế, ngài viết sách, giảng dạy, làm Viện trưởng Viện Đại học Hanzono tại Kyoto, và thường du hành sang Anh để huấn luyện khoá tu mùa hạ…
Tự truyện của vị thiền sư này hấp dẫn tôi bởi sự chân thành và những bộc bạch tự nhiên, như chỉ cực kỳ mong mỏi bạn đọc từ đấy rút tỉa điều gì ứng hợp với bản tính và đem tới ít nhiều lợi lạc cho chính mình; tuyệt chẳng thấy lộ ra vẻ dạy dỗ, răn đời tí nào. Đó là lý do vì sao, thi thoảng tôi lại muốn rút nó khỏi giá sách để chầm chậm ngó xem…
Ờ đây, thay vì lý giải dài dòng, tôi dẫn nguyên văn những gì tác giả Morinaga đã viết:
“…Có một trạng thái của tâm vượt ra khỏi nhân và quả, một trạng thái khác biệt với trạng thái trong đó chúng ta tìm cách thụ đắc được điều này bằng việc làm một điều kia. Đó là một trạng thái Định (samàdhi), trong đó mỗi giây phút đều tự nó là đầy đủ, đều là trọn vẹn như thế. Mỗi giây phút đều được phản chiếu lại một cách hoàn hảo, như đang đứng trước một tấm gương vậy (tr.169).
Tương tự như bạn đọc phát biểu, “những con người chúng ta sống một đời sống hữu hạn, hiện thân trong những hình tướng ở thế giới hiện tượng này, và bắt buộc phải chịu sự chi phối của luật nhân quả, luật của nghiệp. Điều cơ bản trong giáo lý đạo Phật là hễ có sanh, là có tử; có nỗ lực làm thì mới có kết quả. Tất cả những nghiên cứu khoa học về thiên nhiên và con người cũng đều đặt trên căn bản của luật nhân quả này. Không những vậy, trong đời sống hàng ngày, cả những người ít khi suy nghĩ nghiêm chỉnh đến những vấn đề này cũng cố sống sao để được những cái nhân tốt đem lại kết quả tích cực".
Vấn đề là, tuân theo luật (nhân quả) ấy, một số người đã không ngừng cố gắng tạo lấy nghiệp tốt và cũng được thành công trong sự nỗ lực của họ. Nhưng khi cuối cùng họ chạm trán phải bức tường kiên cố của sinh, lão, bệnh, tử, không có một số lượng tích trữ thiện nghiệp nào có thể giúp họ vượt qua được, và họ sẽ cảm thấy thất vọng vô cùng (tr.158- tr.159).
…Như thế, chúng ta không thể mong sống với một tâm an lạc trong những ngày cuối cùng của cuộc đời chỉ bằng những việc công đức mà ta cố gắng tạo nên theo luật nhân quả này (tr.160).
Morinaga đề nghị “buông thả trong cái chết”, như đã từng kêu gọi “chết trong khi đang sống”, qua câu chuyện về cô Okamoto:
…Người đàn bà này đã sống một đời không có gì khiếm khuyết, đáng ngợi khen, nhưng bà lúc nào cũng nghiến răng lại để cố “làm điều lành, tránh điều xấu.” Lúc nào cũng phân biệt thật rành mạch giữa cái tốt và cái xấu, lúc nào cũng cân nhắc, phán xét mọi tình thế, bà lo làm hết sức để cố đạt lấy cái “tốt hơn”, nhưng luôn luôn là trong sự cứng cỏi của hàm răng nghiến chặt. Tôi xin nói rõ hơn về vấn đề này. Nỗ lực phân biệt tốt với xấu và rồi lựa chọn hành động một bên để lo tích luỹ nhân lành cho những quả tốt, tự nó, không thể đem lại sự an bình trong tâm được.
… Như tôi đã nói với cô Okamoto, khi bạn đi vào bếp sửa soạn bữa ăn tối, hãy sinh ra ở trong bếp. Khi bạn xong việc ở đó, hãy chết đi. Rồi lại sinh ra ở bàn ăn khi bạn ăn bữa tối và, sau khi bạn ăn xong rồi, hãy chết đi ở đó. Hãy sinh ra trong vườn khi bạn lấy cây chổi quét sân. Rồi khi bạn vào giường ngủ ban đêm, hãy chết đi ở đó. Và khi ánh dương toả sáng, bạn thức dậy trong giường, và lại sinh ra lại như mới. Nếu như bạn có bệnh ung thư, hãy sinh ra với bệnh ung thư.
Luôn luôn trong giây phút hiện tại bây giờ- và chỉ ngay bây giờ thôi- bạn đi vào đời sống. Luôn luôn trong giây phút hiện tại bây giờ- và chỉ ngay bây giờ thôi- bạn buông thả trong cái chết. Thực tập chân lý đó tức là tập Thiền vậy (tr.175- tr.177).
Phân loại: Đọc sách, Kỹ năng sống, Suy tư, Tâm linh
Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ