Cái tôi

Post cách đây 2 ngày, khi giới thiệu về sự thấu cảm của chuột đối với những nỗi đau của đồng đội/ their peers in pain, dù muốn hay không, chúng ta đã gợi nhắc tới cái gọi là “hiệu ứng kẻ làm chứng/ witnessing effect.”

Bài này, lại tập trung vào “hiệu ứng nhóm đồng đẳng trong lớp học (peers effect on student.)

Liên quan đến đề tài vừa nêu, Cái Tôi cũng đã từng trình bày chi tiết về hiệu ứng Pygmalion rồi (xem bài post vào 08.4.2006).

Nguồn cơn là công bố của Văn phòng Quốc gia Nghiên cứu Kinh tế Hoa Kỳ/ National Bureau of Economic Research về đề tài ảnh hưởng của nhóm bạn đồng đẳng trong hệ thống trường Trung học Cơ sở (tỉnh Jiangsu) tại Trung Quốc.

Theo đó, bài báo 34 trang PDF này định dạng ảnh hưởng của các đặc tính của nhóm đồng đẳng đối với thành tích học tập của thành viên.

Người ta phát hiện ra rằng hiệu ứng nhóm bạn đồng đẳng tác động bằng cách thức không đồng đều; học sinh thuộc nhóm các thành viên đạt thành tích sáng giá và không có sự cách xa lắm về học lực sẽ được hưởng lợi nhiều hơn, so với học sinh viên khả năng học tập thấp hơn.

Hàm ý từ kết quả công trình nghiên cứu là rất rõ ràng: Học sinh đạt thành tích cao hơn nếu ở trong nhóm bạn đạt thành tích cao, chẳng chênh lệch nhau bao nhiêu; rằng, học sinh đạt thành tích cao hơn một khi chúng không bị xếp vào nhóm học lực thấp; và thậm chí, có vẻ hiệu ứng nhóm đồng đẳng chủ yếu dành cho học sinh đạt thành tích cao.

Rất dễ thấy hậu quả phát sinh từ đây rất lớn: khó khăn cho công tác quyết định, ban hành chính sách giáo dục nhằm đảo bảo công bằng và cơ hội học tập cho mọi người trong xã hội. Vấn đề thách thức trước mắt cực kỳ nan giải.

Nếu phân loại, chia tách học sinh theo trình độ học lực tất sẽ nâng cao được chất lượng của các em song sẽ nảy sinh sự bất bình đẳng; còn đảo trộn, xếp chung mọi học sinh với nhau nhằm bảo đảm công bằng thì thành tích học tập bị giảm xuống. Xem ra không thể vừa hội tụ một nhóm nhỏ gồm toàn học sinh đạt thành tích cao vừa hình thành cộng đồng lớn hơn các em tích hợp thành tích nhàng nhàng.

Và nói vui, với tình hình dường như tiến thoái lưỡng nan như thế, phụ huynh thêm phần chán nản với giáo dục quốc gia, còn lực lượng học sinh cá biệt, học kém, hay lười biếng thừa lý do để đổ lỗi cho trường lớp, bạn học cùng; kiểu phân trần: “Tớ thật xui, bài kiểm tra vừa rồi điểm thấp vì phải ngồi cạnh thằng X. óc bã đậu”; hay yêu sách: “Bố mẹ muốn con đạt học sinh khá giỏi chứ gì, cứ chạy cho con vào học lớp chất lượng cao ấy…”

Đọc bài báo phản ánh thực trạng giáo dục của nước láng giềng Trung Quốc trong những ngày nóng nực, chứng kiến cảnh bố mẹ, anh chị, nhà nhà âu lo, khổ cực khăn gói, đưa dắt con em lên Thủ đô thi Đại học bây giờ càng thêm muôn phần ngán ngẩm…