Cái tôi

Theo nghiên cứu của Mandisodza và cộng sự (2006) đăng trên Journal of Cross-Cultural Psychology, công dân của cả hai nước Hoa Kỳ và Australia đều cho rằng, người nghèo bẩm sinh (born poor) rồi trở nên giàu thì có nhiều năng lực và dễ ưa hơn-- so với người vốn giàu có rồi nghèo đi.

Tuy cùng quan điểm như vậy, song chỉ riêng dân xứ Cờ Hoa tin rằng, người sinh ra đã phong lưu (born rich) là biểu hiện của một hệ thống kinh tế công bằng (fair economic system).

Còn theo nghiên cứu của Satoshi Kanazawa (2006), ở các nước tồn tại một khoảng cách lớn giữa giàu và nghèo thì người dân kỳ vọng đời sống ngắn ngủi (short life expectancies); không phải vì tình trạng bất tương xứng về kinh tế và thiếu hụt các nguồn tài nguyên, mà đúng hơn là do họ không thông minh bằng (unitelligent).

Lý thuyết của Kanazawa là nói tới IQ, chúng ta ám chỉ rằng nó đo lường một cách hiệu quả khả năng của người đời trong việc thích nghi với những đòi hỏi và hiểm hoạ mới mang tính tiến hoá.

Các cộng đồng dân cư có IQ cao hơn, Kanazawa khẳng định, tất có khả năng xử lý tốt hơn đủ thứ nguy hiểm đương đại như súng ống, xe cộ, lối sống ăn không ngồi rồi (nhờ có ý thức tập thể dục), hút hít, rượu chè; do đó, những người này sống thọ hơn.

Và Kanazawa phản đối quan niệm cho IQ chỉ đơn giản là công cụ đo lường gián tiếp sự phồn vinh kinh tế nhờ cải cách giáo dục. Theo Kanazawa, thông minh được quyết định chủ yếu bởi di truyền.

Kanazawa đi đến kết luận:

Nói chung thông minh có thể là chìa khoá cho phép các cá nhân trong xã hội tiến hoá tân thời hiện nay nhận ra những nguy cơ cho sức khoẻ của bản thân và đương đầu với chúng một cách đúng đắn.

Dưới đây là 5 lĩnh vực thay đổi quan trọng trong môi trường làm việc ngày nay (dựa trên các nguyên tắc tâm lý học, xã hội học, kinh tế học,...) mà các nhà thực hành sức khoẻ tâm thần cần nhận thức và hỗ trợ cho thân chủ (các cá nhân, nhóm, công ty, v.v...) khi các vấn đề nghề nghiệp phức tạp không ngừng tăng lên:

1. Kinh tế và chính trị

Thực tiễn kinh tế và chính trị của một quốc gia tác động sâu sắc đến sự chọn lựa và cơ hội việc làm, cũng như vấn đề đền bù đối với các loại hình công việc.

2. Cấu trúc việc làm

Không có cấu trúc việc làm "kiểu mẫu" ở Hoa Kỳ, và các cơ hội việc làm nằm ở cả trong lẫn ngoài hệ thống nghề nghiệp truyền thống. Một trong những yếu tố đáng chú ý ảnh hưởng đến sự thay đổi cấu trúc công việc là các công ty xuyên quốc gia.

3. Toàn cầu hoá

Các nhà tâm lý học nên nhận ra rằng, cách thức sản phẩm hàng hoá và dịch vụ thương mại sẽ không ngừng thay đổi khi thị thường toàn cầu biến động.

4. Các yếu tố xã hội

Các nhà tâm lý học nên quan tâm tìm hiểu các nhóm xu hướng cộng đồng đang diễn ra và khả năng thay đổi các giá trị xã hội, luật pháp một khi những điều này có ảnh hưởng đến công việc tồn tại lâu nay và thuê mướn nhân công.

5. Công nghệ

Khi công nghệ tiến bộ, nhiều thay đổi xảy đến với các công việc lâu nay vẫn làm thế và đòi hỏi người lao động phải có kỹ năng hành nghề.

Ngoài ra, cũng cần nhấn mạnh thêm 3 vấn đề người lao động đang đối mặt:

1. Toàn cầu hoá tiếp tục làm cho các doanh nghiệp và người lao động lao đao; nó cũng sẽ không ngừng thay đổi phương thức trao đổi hàng hoá.

2. Diễn tiến sáng tạo công nghệ sẽ thay đổi một cách nhanh chóng nơi làm việc trong những dạng thức không dễ dự kiến.

3. Các quyền lực kinh tế mới sẽ xuất hiện và làm chuyển dịch quyền lực toàn cầu khỏi các nước phương Tây.

Một bài báo bao quát nhiều lĩnh vực rất ít gặp trên các tạp chí Tâm lý học.