Cái tôi

Đó là nhà Tâm lý học Xã hội thuộc trường Harvard Daniel Gilbert, tác giả cuốn sách được giải thưởng năm 2007 Stumbling on Happiness (Trượt ngã vào hạnh phúc).

Hỏi: Làm thế nào mà điều đó lại liên quan với hiểu biết về hạnh phúc?

Đáp: Vì nếu chúng ta không thể dự đoán mình phản ứng thế nào trong tương lai, chúng ta không thể đặt để mục tiêu thực tế cho chính bản thân hoặc biết cách để có được hạnh phúc.

Điều dễ nhận thấy qua nghiên cứu là người ta chẳng có khả năng dự đoán những gì sẽ khiến mình hạnh phúc- hoặc bất hạnh. Thật khó tìm thấy hạnh phúc, nếu bạn cũng không biết gì về tương lai tựa như bao người khác.

Sự thật là những chuyện tồi tệ không hề tác động ghê gớm như chúng ta tưởng đâu; cả những chuyện hay ho cũng vậy. Chúng ta cực kỳ dễ thích ứng với mọi thứ.

Cho nên, liều mạng xông tới nào có khốn khổ như ta vẫn nghĩ, còn trúng số độc đáo lại chưa chắc sung sướng như mình mong đợi.

Hỏi: Ý ông là người ta hạnh phúc, bất kể chuyện gì xảy đến với họ?

Đáp: Đời sống dẫu có thế nào đi nữa thì chúng ta cứ hướng theo lối vui tươi nhất định-- một đặc trưng thuộc giống loài.

Giả sử với thang đo 0- 100, thì thường thường người ta cho hạnh phúc của mình ở mức 75. Chúng ta gắng sức tiến tới mức 100; đôi khi, chúng ta đạt tới, song chẳng ở đó mãi.

Đoan chắc là chúng ta sợ hãi sự đời khiến chúng ta bị rớt xuống mức 20 hoặc 10-- người thân yêu qua đời, kết thúc một mối quan hệ gắn bó, sức khỏe trục trặc trầm trọng.

Và rồi khi những điều ấy xảy ra, hầu hết chúng ta sẽ lại trở về trạng thái xúc cảm nền tảng nhanh hơn rất nhiều so với dự đoán.

Con người chóng thích nghi một cách nhiệt liệt.

......

Hỏi: Là tác giả cuốn sách viết về hạnh phúc bán rất chạy, ông có lời khuyên nào giúp mọi người có được hạnh phúc không?

Đáp: Tôi không phải là Tiến sĩ Phil [vị tiến sĩ tâm lý đảm trách show diễn truyền hình nổi tiếng tại Hoa Kỳ, hay đưa ra các lời khuyên dí dỏm].

Dự đoán tốt nhất về hạnh phúc là các mối quan hệ và thời gian người ta dành cho gia đình, bạn bè.

Điều đó đáng giá hơn tiền bạc; ở một mức độ, nó còn quan trọng hơn cả sức khỏe. Đó là những gì mà dữ liệu nghiên cứu chỉ ra.

Điều thú vị, người ta sẵn sàng hy sinh các mối quan hệ xã hội để có được nhiều thứ chẳng làm cho họ hạnh phúc- tiền bạc chẳng hạn. Đấy là lý do tại sao tôi khuyến cáo mọi người nên "khôn ngoan mua sắm hạnh phúc".

Một điều nữa, mọi người vốn vui sướng khi trải nghiệm, hơn là nhờ có được thứ này thứ nọ.

Nên nếu bạn có từng này tiền đủ để làm chuyến đi nghỉ dưỡng, ghé nhà hàng hoặc vào rạp chiếu bóng, nó sẽ khiến bạn hạnh phúc hơn là có một hàng hóa, đồ vật bền lâu; lý do: trải nghiệm thì hướng tới việc chia sẻ cùng người khác, còn các đồ vật thì không thế.

Đọc bài phỏng vấn trên, tôi cảm thấy không phải ai cũng để ý rằng, chuyên gia nghiên cứu về hạnh phúc là người từng phải chịu đựng lắm đau khổ trong đời.

Và nếu hiện tại bạn không cảm thấy hạnh phúc, thì đây là một tham khảo đúng lúc.