Cái tôi

Sáng nay, trong bệnh viện, giữa bao khuôn mặt âu sầu đứng ngồi lo lắng, tôi thấy nhiều chị em ôm hoa hớn hở.

Rồi cô bạn cùng lớp (hôm qua còn ậm ừ, nhăn nhó đau họng) giờ đang gọi đâu đó ngoài thế giới dài rộng kia thì gắng giấu sự sốt ruột qua điện thoại: "Thế không nói gì thêm nữa à..."

Ơn Trời, dù không mất trí nhớ tạm thời chưa rõ nguyên nhân như một nam thân chủ đang theo dõi rối loạn phân ly (dissociative disorder), song thú thực tôi chẳng để ý lắm đến cái lễ kỷ niệm ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam 20.10 này.

Khởi động vội vã, tôi bước vào ngày làm việc cuối tuần trong tâm trạng lơ mơ, thiếu tập trung do hậu quả hồi đêm ngủ chưa đủ giấc cùng với thời tiết nóng ẩm cuối thu.

Buồn bã vì chất lượng tiếp xúc tức thì giảm sút không ngờ. May mà kịp nhận ra tình hình nên lặng lẽ kết thúc sự vụ và xin phép biến đi.

Niềm vui đọng lại với lời chào hỏi mau mắn của một nữ thân chủ mắc rối loạn cảm xúc lưỡng cực (bipolar affective disorder); cô gái mới ngoài 30 sẽ xuất viện thứ Hai tới, rộn ràng xin số điện thoại (là dân kỹ thuật, tốt nghiệp Đại học Giao thông Vận tải nên các con chữ viết cực đẹp) để "em mời anh đi uống café tại quán Phố Cũ ở Hàng Bông ngon lắm cơ."

... Thôi thì, phần tiếp theo của bài viết sẽ giới thiệu tóm tắt vài ba kết quả nghiên cứu liên quan đến chị em và đối tác của họ-- như là chút quà tặng khác lạ góp vui vinh danh đàn bà nước Nam 20.10.

1- Sau một thời gian dài chú mục vào thân thể phụ nữ, gần đây đến lượt cánh đàn ông được các phương tiện truyền thông tăng cường tiếp thị.

Hai thập niên trước, hằng hà sa số quảng cáo tung toé khắp nơi về hình ảnh đàn ông gồm các đặc điểm thể lý: vai rộng (broad-shouldered), eo thon (narrow-waisted), rắn chắc (fat-free) và vạm vỡ (muscle-sheathed male).

Bây giờ, các phương tiện truyền thông không chỉ tập trung vào kích thước và và hình dáng; hiện tràn ngập trên tranh ảnh và màn hình cái gọi là "thân thể [đàn ông] thực thụ" ("real-body"): lông tóc (hair), mồ hôi (sweat), khiếm khuyết bụi bặm (blemishes), mùi cơ thể (smells).

Bậc thầy truyền thông George Gerbner cho rằng, những gì chúng ta nhìn thấy trên TV và tạp chí dần trở thành tiêu chuẩn thực tế và ham muốn của chúng ta; thiếu hụt, không đạt được chúng, người ta cảm nhận bị thất bại.

Kết quả điều tra của các nhà tâm lý học: việc xem các chương trình TV vào giờ vàng và băng video ca nhạc, đọc tạp chí thể thao và sức khoẻ,... không chỉ làm cho đàn ông bất mãn về chính bản thân mình, mà còn khiến họ nảy sinh nhiều vấn đề liên quan đến tình dục và hành vi nguy cơ (như từng gây cảm giác tồi tệ về hình thể và dẫn đến nhiều hành vi lệch lạc ở phụ nữ).

2- Một tin an ủi cho những ai khốn khổ vì hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS: premenstrual syndrome): chị em có thể sử dụng các loại thuốc chống trầm cảm (anti-depressant medication).

Các nhà nghiên cứu Đại học Liên bang Virginia (Virginia Commonwealth University) cho biết là với liều thấp Sertraline dùng trong vòng 2 tuần lễ trước kỳ kinh có thể là cách điều trị hiệu quả và êm dịu cho chị em nào phải chịu đựng PMS từ mức trung bình đến đau đớn.

Sertraline (Zoloft) thuộc nhóm SSRI (selective serotonine reuptake inhibitor) được sử dụng điều trị trầm cảm (depression) và lo hãi (anxiety), cũng như rối loạn bồn chồn tiền kinh nguyệt (PMDD: premenstrual dysphoric disorder)-- dạng trầm trọng của PMS.

Đây là nghiên cứu đầu tiên lượng giá việc dùng liều thấp thuốc chống trầm cảm cho phụ nữ bị PMS (các triệu chứng: cáu gắt, trầm uất, lo hãi và tâm trạng năm nóng năm lạnh/ mood swings). Số liệu cho hay, có tới 60% chị em mắc PMS, trong khi số bị PMDD chỉ chiếm 5%.

3. Trichotillomania là tên hội chứng đặc trưng bởi việc kéo giật tóc mang tính cưỡng bức (compulsive hair pulling).

Đa phần gặp ở phụ nữ, nhiều người mắc chứng này đã kéo tóc đến độ tróc cả mảng da đầu; họ thường chơi đùa và/ hoặc ngậm tóc trong miệng.

Điều thú vị là giới nghiên cứu tìm thấy một số bằng chứng về một gene liên quan đến Trichotillomania.

Không có thuốc đặc trị chứng này, dù đôi khi sử dụng các thuốc chống trầm cảm và lo hãi đem lại thành công.

4. Tin cuối cùng lại dính tới đàn ông. Đó là chuyện họ cũng khốn khổ với hội chứng cưỡng bức mua sắm (compulsive buying disorder)-- đôi khi còn được gọi là hội chứng cưỡng bức shopping (compulsive shopping disorder).

Khoảng 5% đàn ông Hoa Kỳ thổ lộ là họ không thể tránh được việc mua sắm lắm thứ hàng mà họ thực sự chẳng mong muốn hay cần dùng đến.

Cái nhìn truyền thống về sự phiền muộn của chị em mắc chứng cưỡng bức mua sắm chắc chắn là kết quả của hầu hết các nghiên cứu được tiến hành trên đối tượng chủ yếu là phụ nữ.

Phụ nữ thừa nhận là họ mắc chứng cưỡng bức mua sắm hơn so với đàn ông. Đáng chú ý, những người thu nhập thấp lại khốn khổ vì chứng này nhiều hơn so với những người thu nhập cao.

Đối tượng mắc hội chứng cưỡng bức mua sắm lấy làm thích thú với cảm giác tới lui đủ chốn shopping và nhặt nhạnh, săn tìm hàng độc-- họ trải nghiệm một sự cao cấp, sành điệu ('hight') từ nó.

Những người mắc chứng này bị hành hạ bởi stress và cảm giác nuối tiếc, ân hận khi nhận ra rằng tiền bạc vung vãi vào lắm thứ mà họ chẳng bao giờ dùng tới.

Hội chứng cưỡng bức mua sắm khá thịnh hành như nhiều rối loạn tâm thần khác. Một nghiên cứu mới đây của Trung tâm Y khoa thuộc Đại học Standford cho thấy là thuốc Citaopram (nhóm SSRI) được dùng như thuốc chống trầm cảm, có thể làm giảm thiểu cơn mê tốn kém tiền bạc và thời gian vừa nêu.