Cái tôi

Thực sự thì đạo đức dựa trên kiến thức và sự kiện, hay phụ thuộc vào cảm xúc?

Nói cách khác, nếu ta lập trình cho một máy tính với những thông tin đúng đắn thì liệu nó có tạo ra những đánh giá đạo đức tương tự con người?

"Không", câu trả lời của các nhà nghiên cứu khẳng định rằng, một số quyết định mang tính đạo đức dựa trên cảm xúc hơn là các nguyên tắc đạo đức rõ ràng.

6 bệnh nhân bị hỏng vỏ bụng giữa thùy trán trước (VMPC: ventral medial prefrontal cortex)- vùng chịu trách nhiệm cảm xúc- được bổ sung trở lại.

Là những người thuộc mức IQ bình thường, có kiến thức về xã hội và các chuẩn mực đạo đức, họ được đề nghị các chọn lựa vô đạo đức (Bạn có làm lật chiếc xe goong đang mất khả năng kiểm soát để cứu sống 5 công nhân nhưng lại gây nguy hiểm cho một công nhân ở đường ray khác?); các lựa chọn cá nhân (Bạn có giết một con tin để bản thân mình và 8 đứa trẻ nữa có thể chạy trốn khỏi bọn khủng bố?); và những quyết định không liên quan đến đạo đức (Bạn có mua một sản phẩm gắn nhãn mác hàng hóa hay mua một sản phẩm của riêng siêu thị?)

Chọn lựa của các bệnh nhân bị hỏng vỏ não thùy trán trước được đem so sánh với nhóm người đối chứng khỏe mạnh và với các bệnh nhân bị hỏng các bộ phận não không liên quan đến cảm xúc.

Kết quả, các nhóm không khác nhau trong cách họ đưa ra các chọn lựa đạo đức vô nhân tính và các quyết định không liên quan đến đạo đức.

Tuy vậy, đáng lưu ý là các bệnh nhân bị hỏng vỏ não thùy trán trước lại có khuynh hướng trả lời nhẫn tâm hơn nhiều so với những người tham gia khác (13/21 chọn lựa đạo đức cá nhân).

Các quyết định này thường vứt toẹt hạnh phúc của đa số những người tham gia và tỏ rõ chủ ý làm hại người khác.

Sự kinh tởm của kiểu nhiệt tình chủ ý làm hại như thế khiến cho nhóm đối chứng hy sinh hạnh phúc của đa số, trong khi đó các bệnh nhân bị hỏng vỏ não thùy trán trước lại có khuynh hướng tạo ra các lựa chọn "vị lợi", logic hơn nhiều, làm hại một người để cứu nhiều người.

"Điều tuyệt đối gây sững sờ trong nghiên cứu của chúng tôi là cách chọn lựa thật tệ hại"- đồng tác giả Marc Hauser nói. "Dẫu có hư hỏng vỏ não thùy trán trước thì vẫn còn nguyên các khả năng xử lý các vấn đề đạo đức, song hỏng hóc sự đánh giá về một hành động ác cảm thì lại trực tiếp dẫn đến sự xung đột với mục tiêu cực kỳ vị lợi."