Trong thế giới Net, chuyện danh tính và dung nhan dường như luôn gây được sự tò mò quá mức cần thiết.
Với đối tượng ngoại đạo, nhu cầu muốn thấy cụ thể mặt mũi các hacker xem chừng càng kích thích hơn.
(Vì không thực sự hài lòng với cụm từ "tin tặc", lại hiện chưa biết chuyển sang Việt ngữ thế nào nên tôi cứ tạm thời dùng luôn từ nước ngoài "hacker").
Nhân nói về chân dung, tôi không khỏi nhớ tới người không có mặt.
Thật ngậm ngùi khi ta biết rằng, một con mèo -- do tai nạn giao thông-- bất kể không có mặt cũng đáng yêu rất nhiều; nó cảm thấy không đau đớn, và rõ ràng được chủ nhân yêu thương, chăm sóc cẩn thận.
(Nguồn ảnh)
Gần trưa, đón xe bus lên phố Văn Miếu xem trưng bày các bộ ảnh của 6 phó nháy (4 Việt, 2 Hoa Kỳ) mang tên 7 Chuyện.
Trên căn phòng gác 2 thuộc Ngôi nhà Nghệ thuật (Maison des Arts) ấy, cuộc đời được thể hiện dưới góc nhìn thực và lạ, chẳng có gì mới song lại đủ thu hút mắt dán vào, mà tự thân người chụp cho thấy dường như cũng vừa mới ghé qua đâu đây -- những thứ bạn có thể bắt gặp quanh quanh địa danh Hà Nội - Long Biên - Ba Vì - Bắc Ninh.
Tôi nghĩ, vốn mọi người đều có chuyện để kể; đó là lý do vì sao người ta hay tổ chức triển lãm, nói chuyện sách vở, thi hùng biện, tuyên truyền, học tập này nọ các kiểu.
Đôi khi, thật không dễ dàng để quên rằng ai kia đang mặn chuyện nếu ta dành thời gian lắng nghe họ.
Quen lệ nhiều lúc buộc phải nghe các câu chuyện tin tức trên TV, đọc cả lô cả lốc về vụ án "xe cán chó, chó cắn xe", loa truyền thanh phường ra rả phổ biến chủ trương,... khiến chúng ta đôi khi bỏ qua sự kiện rất thực rằng, ngay cả người khách tình cờ ngồi cạnh mình trên xe bus cũng có câu chuyện hấp dẫn về việc họ từ đâu đến và cơn cớ nào mà giờ đây họ như thế này đây.
Dọc ngang, bất tận và khác biệt những con đường trên thế giới; từ ông già 95 tuổi đạp xe bán báo đến người thích nhảy việc, từ chốn nương thân bé tí đến chuyến đi du lịch vòng quanh thế giới -- tất cả hàm chứa bao điều ta có thể học hỏi từ mỗi một cá nhân.
Nào biết đâu cơ chứ, đôi khi kẻ lặng lẽ, nhút nhát trong công ty ngày ngày vào ra chạm mặt lại sở hữu câu chuyện đời ly kỳ nhất với những giấc mơ vô cùng táo bạo -- tùy thuộc ta dành thời gian phát hiện.
Nhiều nhân vật vô tư phóng vi vút trên đại lộ giàu có sung túc và đặc quyền đặc lợi, trong khi lắm thân phận cắm cúi lo ngày lo đêm mong khỏe mạnh để giữ được chỗ làm trong thời tăng giá, và cả hai đều có những câu chuyện thú vị để kể.
Mỗi người học hỏi, quyết định lựa chọn, rồi phát triển một viễn tượng riêng có mà chỉ bản thân họ mới dễ dàng tuyên bố và chia sẻ rành mạch.
Thậm chí, ngay cả với hai đối tượng sống cuộc đời giông giống nhau sẽ có nhiều trải nghiệm hơi tách biệt, dẫn họ tới một quan điểm sống khác, mỗi người duy trì một kho báu đáng giá chờ đợi được khám phá.
Khi dành thời gian để đặt câu hỏi và lắng nghe, chúng ta nhận ra rằng mỗi một con người đều có chuyện lôi cuốn và một lối tiếp cận tuyệt đối riêng biệt muốn bộc bạch tâm sự.
Lưu giữ ý niệm này trong tâm trí, chúng ta có cơ hội để tiếp cận với thế giới xung quanh theo một cách thức mới mẻ.
Không bao giờ có lý do buồn chán tại một bữa tiệc, hoặc lúc ngồi trên xe bus, hay nói chuyện với một người dưng.
Khi chúng ta tiếp tục duy trì tia lửa tò mò và nồng nhiệt khiến cho ai đó thoải mái nói ra, chúng ta luôn thấy lấp ló một câu chuyện quyến rũ.
Tất cả những gì chúng ta phải tiến hành là hỏi han.
Bạn đọc đang nghĩ gì thế?
(Nguồn)
Đất nước Brazil, vùng Amazon, bộ lạc Suruwaha:
"Những đứa trẻ tật nguyền này được hưởng toàn thức ăn ngon trong khi chúng ta chỉ gặm mỗi đồ xương xẩu.Hakani, câu chuyện phản ánh tập tục văn hóa và mối gắn bó huyết thống liên thuộc về một cô bé bị chôn sống của David L.Cunningham.
Chúng không thể nói năng hay đi lại đàng hoàng. Tâm hồn chúng bị các hồn ma đánh thó mất rồi.
Chúng ta đã làm gì để các linh hồn nổi giận vậy?
Những đứa trẻ tật nguyền này lẽ ra không nên sinh ra trên đời. Và giờ đây chúng ta phải hứng chịu tai họa vì cho phép chúng sống sót".
Muốn tìm hiểu cặn kỹ hơn, xin đọc thêm.
Nếu hình ảnh người thổ dân Anh - điêng trần truồng khiến bạn so sánh với thời hiện đại, có thể gợi hứng bằng cách tham khảo ở đây.
Chắc sẽ hoàn toàn không có dịp nhận biết cái chết, nếu nó chỉ xảy ra một lần.[Rinpoche, Sogyal. (2006). Mỗi ngày trầm tư về sinh tử. Thế Hùng chuyển ngữ. Hà Nội: Nxb. Tôn giáo, tr.101].
Nhưng may thay, đời sống không là gì ngoài một bản luân vũ của sinh và tử, một cuộc nhảy múa của vô thường.
Mỗi lần nghe tiếng suối ồ ạt chảy từ trên núi xuống, hay tiếng sóng vỗ vào bờ, hoặc tiếng tim tôi đập, tôi lại nghe tiếng của vô thường.
Những thay đổi này, những cái chết nhỏ nhoi này, là những móc nối sống động của ta với cái chết.
Chúng là nhịp điệu của cái chết, nhịp tim của thần chết, thúc giục ta buông xả tất cả những gì ta bám víu.
(Nguồn ảnh)
Với hơn một nửa sử dụng điện thoại di động và trên 1/5 dân số truy cập mạng lưới điểm toàn cầu (internet), người Việt Nam-- đặc biệt giới trẻ-- xem ra đã phần nào mê mải với những blog, offline, SMS, YM, chát chít, ...
Do làm một blogger không mặn mà Yahoo 360! mấy nên tôi thực sự ngạc nhiên khi biết cái gọi là blast lại bắng nhắng lắm trò đến thế; giời ạ, chỉ cần dăm chữ cảm thán kêu to nỗi niềm day dứt mơ mơ hồ hồ hay vài dấu câu, ký hiệu bỏ lửng tưng tửng huyền hoặc là cộng đồng mạng xa gần quen lạ đổ xô tranh nhau bóc tem hay sẵn sàng hỏi han kỹ càng, an ủi nhiệt tình hết mức ngay tắp lự.
Đa phần xoay quanh cuộc sống cá nhân buồn vui nắng mưa à ơi đưa đẩy đôi lúc sát sườn đến từng chi tiết, thế giới Yahoo 360! gây ấn tượng mạnh cho tôi khi tình cờ ghé xem về cái vòng tròn dan díu buộc ràng cùng nhau thật thú vị.
Vụt liên tưởng bài thơ nổi tiếng của một thi sĩ Soviet: Chẳng có ai tẻ nhạt ở trên đời...
Lại nhớ bài báo nghiêm túc đăng trên tạp chí Scientific American lưu ý "nền tảng thần kinh học" của việc blog, rằng thì là chơi blog đồng nghĩa với chuyện diễn đạt câu chữ, viết lách.
Các khoa học gia Hoa Kỳ đùa vui tí chăng; bởi thực tế, blog mang tính biên niên sử theo thứ tự thời gian và liên kết, dẫn nguồn đủ món trực tuyến hấp dẫn khác. Báo chí, ngược hẳn, có bề dày phong phú xưa hơn thế giới trực tuyến, rồi tích hợp trong nó kiểu dạng như là nhật ký cá nhân.
Một câu chuyện khác mô tả cách thức người ta sử dụng tin nhắn văn bản (texting) để giải quyết các sang chấn vừa xảy ra gần đây, kèm lời khẳng định của một nhà tâm lý học rằng "dù tin nhắn văn bản có thể là phương cách hữu hiệu giúp đối phó với sự thống khổ đớn đau mới chớm hình thành, song nó thật hời hợt, nông cạn khi muốn hỗ trợ người ta vượt thoát trở ngại trong đời".
Thực sự đúng vậy sao?
Trong khi giới hạn của tin nhắn là rõ ràng (chừng 160 chữ), cho dù thông thường chẳng thể nói hết tất tật các xúc cảm chực ứ tràn thì tôi nghĩ, viết tin nhắn có thể đem lại sự hỗ trợ thiết thực và quyền năng đối với ai đó tựa lúc họ gửi một lá thư điện tử dài, đầy suy tư.
Bởi vì tất cả đều là truyền thông; tức hàm nghĩa chia sẻ, cởi mở sâu xa, và không giấu giếm, đóng chặt cửa lòng khi ta có thể nhận ra nó dễ dàng thực hiện hơn.
Chẳng có bất cứ điều thứ, nguyên tắc đơn lẻ duy nhất nào đáng được chấp nhận trên tiến trình giải tỏa đau đớn, mất mát, muộn phiền hay phát hiện sự khép kín cả.
Vì thế, thật khó giải thích rốt ráo tại sao tin nhắn văn bản-- với ai đó-- lại có thể là một phần quan yếu của một tiến trình khiến họ tìm thấy nó trợ giúp thật hữu ích.
Tin nhắn là phương thức tốt đẹp để truyền thông với tha nhân khi ta không cảm thấy thích việc trò chuyện hoặc sử dụng các phương tiện kỹ thuật khác.
Và dĩ nhiên, cần khẳng định rõ ràng rằng dẫu thể hiện 'hỉ, nộ, ái ố...' thế nào đi nữa thì blog, tin nhắn các kiểu nhiều dạng xem chừng hữu ích hơn hẳn việc đơn giản tỏ thái độ "bế quan tỏa cảng", cắt đứt mọi ngõ ngách truyền thông với thế giới bên ngoài.
Ta tới đây muốn yên ổn kiếm tìm vàng bạc và nô lệ. Sao các ngươi lại đối xử như thể ta là kẻ xâm lược. Xem chừng không phải ta, mà chính các ngươi mới là kẻ xâm lược.
Mời đọc bài báo ý vị, rồi xem băng ghi âm hình hòa trộn để vinh danh những cuộc gặp gỡ mang tính ngoại giao với các dạng sinh thể lạ.
Mắt phải, chân phải, tay phảiMột blog bắt mắt và thu hút tâm trí người đọc; càng ấn tượng về những dòng viết ngắn gọn, bởi dù trời vừa đột ngột đổ mưa, sấm nổ đì đùng song chưa kịp xua hết cái không khí bức bối dồn ứ từ trưa hè nóng nực.
Hễ lúc nào rời khỏi phòng là tôi nhìn chăm chăm vào ngọn đèn điện với con mắt phải, trong khi chân phải tôi vẫn còn chưa rời khỏi cửa và bàn tay phải tôi thì đang nắm chặt quả đấm.
Tôi cứ đứng ở đúng vị trí vừa chạm chân tôi như thế để mà mở chúng và đóng cửa 3 lần. Nếu đèn đã tắt thì tôi lại bật sáng lên và cứ tiếp diễn chuyện bật tắt này.
Cuối cùng, tôi phải đóng cửa sau chừng 3 hoặc 7 lần, tùy thuộc trạng thái căng thẳng tinh thần.
Còn bạn, bạn có nghĩ mình từng rối nhiễu?
Thực tế cần quán triệt là, nhà trị liệu (tham vấn) được thân chủ nhìn nhận dưới một ánh sáng khác biệt.
Nhà trị liệu cũng nên nhận ra rằng, các ấn tượng này thuộc vấn đề viễn tượng và ít nhiều khác hẳn thực tế-- so với những gì do chính nhà trị liệu hoặc thân chủ tưởng tượng ra.
Như sự tự hiểu mình của thi sĩ Robert Burns: Thượng Đế cho chúng ta thứ quà tặng nhỏ nhặt nhất để bản thân có khả năng nhìn thấy chúng ta như người khác nhìn thấy.
Về nguyên tắc, tất cả chúng ta đều có món quà đó (dường như ngoại trừ đối tượng mắc Tự kỷ, song đó là một câu chuyện khác).
Trong thực tiễn đời sống, món quà ấy thường chưa được sử dụng hết khả năng, đặc biệt ở bối cảnh phòng trị liệu.
Ta biết rõ, ta chỉ có duy nhất hai bộ áo quần đắp đổi: thân chủ lại nhìn thấy ta trông thật tươi tắn, bảnh bao.
Ta biết rõ là ta đang trọ trong một căn phòng chật hẹp vừa để ngủ, làm việc và tiếp khách. Thân chủ cứ hình dung ta sở hữu một căn hộ riêng rộng rãi.
Ta biết sáng nay vội vàng ta chưa kịp dọn giường và ngăn đựng thức ăn trống rỗng, còn có vài thanh lương khô và gói bánh Ritz. Thân chủ đoán ta là người luôn luôn chu đáo, gọn gàng, ngăn nắp.
Ta biết đêm qua ta tranh cãi gay gắt với một người. Thân chủ nghĩ chắc là ta không bao giờ bị xuống tinh thần.
Việc tiếp xúc hạn chế mà nhà trị liệu có với thân chủ cho phép nhà trị liệu phô ra một hình ảnh xem chừng khó mà nhận ra nổi, thậm chí, thành thật là không thể tin được-- đối với người thân trong gia đình và bạn bè ta.
Tính chuyên nghiệp của nghề trị liệu tâm lý đòi hỏi sự rõ ràng, minh bạch và trạng thái bình tĩnh đến độ dường như không thể đạt tới với ai đó mà cuộc đời đang chịu sự va đập, tan nát tứ bề xung quanh họ.
Thân chủ hiếm khi biết rằng nhà trị liệu có thể chỉ duy trì tâm thế ấy mỗi lần tiếp xúc cùng họ trong một tiếng đồng hồ.
Điều này không phải để nói rằng, nhà trị liệu nên lấy làm khoái trá với thân chủ trước những câu chuyện ngớ ngẩn, lạc lõng và bất tương xứng, thiếu năng lực, có vẻ yếu đuối về mặt xã hội của chính bản thân mình.
Mặt khác, nhà trị liệu cũng chẳng nhất thiết phải làm bộ làm tịch, thu hút sự chú ý của công luận, rồi nhìn bản thân mình cực kỳ xa lạ so với thân chủ.
Những dòng tâm sự bên dưới phản ánh sự khác biệt giữa bộ phận nhân viên văn phòng với thân chủ (toàn bài ở đây):
Tôi là một kẻ thường trú nơi này. Còn ông có quyền nắm giữ ở đây.
Tôi phải nhập viện. Ông vào chỗ mới, thay đổi vị trí.
Tôi có nhiều vấn đề về hành vi. Ông thô lỗ.
Tôi không phải là kẻ dễ nhượng bộ. Ông chẳng hề thích được bảo phải làm gì.
Khi tôi xin phép ông ra ngoài ăn chiều, đó là cuộc đi chơi. Khi ông đề nghị ai đó ra ngoài, đó là cái hẹn.
Tôi không biết có bao nhiêu người đã đọc hồ sơ bệnh án của tôi, thậm chí, tôi còn chẳng biết trong đó viết những gì. Đã một tháng, ông không nói với người bạn thân nhất của ông sau khi cô ấy đọc nhật ký của ông.
Nhân tiện, chúng ta thử tham khảo tài liệu khám phá các trải nghiệm của bệnh nhân thông qua thư tín cá nhân giữa họ với người thân và giám thị trông nom tại Nhà Thương điên Gloucester những năm 1827-1843 (Vương quốc Anh).
Đôi lúc, thật hữu ích để nhà trị liệu tự nhắc nhở bản thân về cách thức ta được nhận biết từ cái nhìn ở chiếc ghế bên kia.
Những câu chuyện có chủ đề cùng với lối viết như thế này (xin chú ý có 3 bài đi kèm nữa) dường như ngày càng trở nên quen thuộc ở Việt Nam.
Blog Cái tôi tán đồng cách hiểu sau về sự khiếm khuyết, tàn tật, bất lực:Một người sẽ có khiếm khuyết, tàn tật, bất lực (disability) nếu anh ta/ chị ta bị hư hỏng, mắc suy kém gì đó thuộc về thể lý hoặc tâm thần (a physical or mental impairment) khiến gây ra một ảnh hưởng bất lợi, tai hại căn cốt và lâu dài cho năng lực của người ấy trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày.
Trong những tình huống tương tự, chẳng có gì đáng ngạc nhiên nếu chúng ta tăng cường tìm kiếm bảo hiểm và trợ giúp trị liệu chuyên nghiệp khi gặp khó khăn về cảm xúc.
Điều mỉa mai ở chỗ, đa phần cộng đồng các chuyên gia trị liệu mang tính ngăn ngừa chuyên nghiệp lại không cho là quá cần thiết lắm, song nếu sự trị liệu mang tính cưỡng bức thì chính quyền càng làm khó khăn thêm cho những người lẽ ra cần được hưởng lợi nhờ tiếp cận được với sự trợ giúp.
Thực tế, vô số chi tiết giật gân, câu khách, khai thác khía cạnh khác thường lạ lẫm với quảng đại quần chúng góp phần tăng cao số đối tượng bị thiên hạ trừng trừng nhìn ngắm; và nó mắng mỏ chính chúng ta về sự thiếu vắng nhận thức, vốn hay khơi lên nỗi sợ hãi liên quan đến tiềm năng lạm dụng cực kỳ ngu dốt.
Bên cạnh đạo đức và nguyên tắc hành nghề của nhà trị liệu đòi hỏi phải được chú trọng nghiêm túc hơn, những câu chuyện kiểu dạng nêu trên tạo nên nhiều câu hỏi làm cuộc đời tỏ lộ chất phong phú, ý vị và thôi thúc chúng ta thật rõ ràng với những suy tư của bản thân.
Có lẽ, chẳng ai chưa từng một lần trải nghiệm cái khoảnh khắc định nói, sắp nghĩ ra lời thích hợp ấy...
Vào dịp cuối năm 1988, một nhân viên bán phụ tùng phần cứng máy tính 41 tuổi phàn nàn với bác sĩ tư về điều kỳ cục.Bài báo đăng trên Boston.com kể về hiện tượng quen thuộc khi ta rõ ràng hiểu biết điều gì đó mà chẳng thể mang nó lên trên bình diện tâm trí được, giải thích cho ta về cách thức bộ não và tâm trí làm việc.
Rằng, dù anh ta có thể nhận ra mọi người, rồi nhớ tất cả các loại thông tin về họ song anh ta vẫn không thể gọi tên họ nổi. Anh ta đang dần mất đi khả năng ghi nhớ danh tính bất cứ người nào, ngay cả tên các bồ tèo thân thiết và thành viên gần gũi trong gia đình. Phải gắng sức lắm anh ta mới ám chỉ được vợ mình là "vợ".
Vài tháng trước đó, người đàn ông được dữ liệu khoa học biết dưới cái tên 'LS', gặp sự cố nặng nề.
Văng khỏi ngựa, phần sọ trái của anh ta bị va đập mạnh. Thoạt tiên, có vẻ anh ta vẫn còn may mắn chán. Các biện pháp thăm khám thông thường đã chẳng phát hiện thấy bất cứ bất ổn đáng lo nào.
Song, giờ đây có vẻ anh ta mắc vào dạng đặc biệt của chứng mất trí nhớ (amnesia) đến độ cứ liên tục mấp máy môi tên tuổi mọi người. Thật là thống khổ.
Thực tế, đó quả là một trải nghiệm đầy nghịch lý: ta biết điều gì đó, song lại chẳng thể nhớ nổi.
Câu chuyện thú vị trên còn nói tới sự lưu giữ thông tin và khả năng truy cập thông tin là hai việc khác biệt hẳn nhau ở trong não; rằng, bộ não cần có những cách thức để tầm soát chính nó và truyền thông thật tốt sao cho nó thực hiện ổn thỏa các thao tác đến với tâm trí vô thức và hữu thức.
Vấn đề này gợi nhắc ngay tới metacognition (hiểu biết các tiến trình nhận thức của bản thân và sử dụng hiệu quả sự tự nhận thức này để chính mình điều chỉnh các tiến trình đấy) -- một trong các khái niệm cơ bản của tâm lý học hiện đại.
Những nghiên cứu được trình bày trong bài báo khởi từ phòng thí nghiệm cũng như minh họa các đối tượng bị tổn thương não phải chịu đớn đau hầu như thường trực trạng thái mấp máy môi.
Đọc bài báo trên khiến tôi liên tưởng: chỉ vừa mới chiều qua thôi, đúng là mình không thể nhớ ra tên cái test vừa làm vào hai ngày trước đó với một cậu bé học trường thực nghiệm.
Điều khiến tôi cảm thấy vui vui là trong khi vẫn tiếp tục kể cho một đồng nghiệp nghe thêm các chi tiết hấp dẫn khác liên quan đến câu chuyện, tôi nhận thấy mình tuyệt không cố nhớ tí gì và thong thả tin tưởng sẽ tới lúc tên của test sẽ bật lên môi.
Vâng, ông trời dường như đã động lòng trước sự nhẫn nhịn dài lâu của tôi nên rốt cục phải nhẹ nhàng bật mí cho tôi vào vài ba giây cuối khi sắp kết thúc toàn bộ câu chuyện: test Raven.
Xem chừng, trải nghiệm như thế ít nhiều cũ mèm và chẳng ý vị gì lắm với tha nhân, song với cá nhân ta nó thật sống động và đầy ý nghĩa.
Nếu bạn đọc có trải nghiệm đáng nhớ nào về hiện tượng khá thú vị rất khó quên này, xin hãy thoải mái chia sẻ.
Xe bus tuyến số 32 sau 22h, xuất phát từ bến xe Giáp Bát cứ lượn lờ vòng vèo hết phố này đến đường nọ, mãi rồi mới chịu chạy qua công viên trước Cột Cờ- Trần Phú.
Vì đường xa ướt mưa-- thề độc là chẳng hề dính líu tí tẹo tèo teo nào với ca từ rủ rê yêu đương trai gái-- làm cảm giác đứng đợi một, hai chuyến cuối nữa thôi trong ngày thêm phần xa cách và bình lặng.
Bởi mỗi cá nhân ta đang ở đây, nơi này, với mưa giăng thành màn che mờ ngọn đèn cao áp trên cao kia, và một cặp dựng xe chờ tạnh tranh thủ tay chân siết nhau sờ sờ bên cạnh.
Vì đường xa ướt mưa, hai người đàn bà te tái gánh đồ lề bán chè chén, thuốc kẹo ngao ngán rảo bước qua nhanh nhanh về mái nhà chốn phù du nao chẳng rõ.
Đường xa ướt mưa, lá cây được gột rửa âm thầm hoán chuyển tâm trạng từ đợi mong vu vơ thành xôn xao buộc ràng địa chỉ.
Và gió, rỗi việc nói với người lãn công về một tương lai còn nhiều khó khăn chồng chất song thật đáng gieo mầm sự sống bời bời.
Vì đường xa ướt mưa, cậu bé vừa chạm ngưỡng dậy thì tuy mắc Tự kỷ lâu lắc giờ đây cũng đã tìm ra cách thức để giao tiếp với đời trong căn bếp nhỏ.
(Màu sắc, mùi vị, tiến trình chuẩn bị vật phẩm, tuần tự các công đoạn nấu nướng cứ khơi gợi ham muốn giao tiếp, dù ú ớ bao lần khi cố gắng bật thành lời muốn nói.)
Vì đường xa ướt mưa, cô nữ sinh viên ấy kiên nhẫn lắng nghe, học hỏi thế giới nội tâm ngổn ngang trăm mối để thỏa nỗi niềm riêng tây thách thức bản thân đổi thay, trước cơ hội nhận ra lý do khiến mọi việc xảy đến:
1. Để giúp ta cảm thấy thoải mái, tự nhiên như ở nhà trong thế giới nàyVì đường xa ướt mưa, bệnh nhân Tâm thần phân liệt cứ ám ảnh phân vân con thuyền neo bến nước trong film Thủy Hử có giữ mãi được vẻ khô ráo dù ngập chìm cùng nghịch cảnh tai ương.
2. Để rốt cục giúp ta chấp nhận chính con người mình
3. Để chỉ cho ta thấy rằng ta có thể rời xa sự sợ hãi
4. Để mang ta đến nơi chốn mà ta có thể được thứ tha
5. Để giúp ta vén lộ dần tài năng bấy lâu ẩn kín
6. Để cho ta những gì cần thiết đặng tìm thấy tình yêu đích thực
7. Để nâng đỡ ta mạnh mẽ, vững vàng hơn
8. Để giúp ta khám phá chuyện đùa vui với đời
9. Để hiển thị cho ta hiểu phải sống ra sao thì phù hợp ý thức về sứ mệnh của bản thân
10. Để giúp ta trở thành một con người thiện lành thích đáng.
Ai đó bảo: tuổi trẻ đến muộn là tuổi trẻ chung đụng dài lâu; chưa bao giờ tôi lại dịu dàng tin thế, ít nhất vì đường xa ướt mưa...
Khi nói tới nhân cách, đa phần các nhà tâm lý học thuận theo định nghĩa "các mẫu hình liên quan thật sâu xa, bền bỉ của những suy tư, cảm xúc và hành vi phân biệt người ta với nhau".
Suốt thời gian dài, các lý thuyết gia cho rằng nhân cách không hề thay đổi dưới bất cứ phương thức ý nghĩa nào, một khi cá nhân đạt tới độ tuổi trưởng thành.
Tuy thế, nghiên cứu gần đây khuyến nghị: nhân cách thay đổi chẳng những ở độ tuổi trưởng thành mà còn cả ở tuổi già nữa.
Hai nhà tâm lý học Brent Roberts & Daniel Mroczek tiến hành xem xét lại tài liệu phản ánh cách chúng ta thay đổi ra sao khi trưởng thành.
Người trung niên dường như đạt điểm số nhất quán cao hơn so với người trưởng thành trẻ ở sự hài lòng, thỏa thuận và sống có lương tâm, chu đáo; song họ lại thấp điểm với chuyện lý giải sự việc ít nhiều vượt trội, phản ứng cảm xúc vững vàng và cởi mở.
Xem ra, sự thay đổi tính hài lòng, thỏa thuận diễn ra ấn tượng nhất khi lớn tuổi hơn, và đáng chú ý sau 50.
Điều cốt yếu cần nhớ, những sự thay đổi nhìn chung xảy đến trong nhân cách với hầu hết người có tuổi là họ dần trở nên niềm nở thân thiện, tự tin, trách nhiệm và bình thản hơn.
Thức nhận rằng nhân cách đổi thay theo suốt tháng năm đời mình thực sự tạo nên nhiều hàm ý lớn lao với mỗi một chúng ta. Không những chỉ quan tâm thay đổi luôn có khả năng diễn ra mà còn cần hiểu biết cách thức diễn ra sự đổi thay nữa.
Với tư cách là một khoa học, tâm lý học phải cung cấp tốt hơn hiểu biết về các trải nghiệm phát triển thực sự tác động tích cực tới nhân cách.
Đã có một vài nghiên cứu cho thấy một mối quan hệ mang tính cam kết thì gắn bó chặt chẽ với các nét nhân cách tích cực như sự nồng nhiệt và vững vàng cảm xúc.
Dưới góc độ cá nhân, thông tin này xác quyết khả năng thay đổi và mỗi ngày chúng ta có thể đưa ra các quyết định giúp bản thân mình hướng tới một con người tốt đẹp hơn.
May mắn thay, tâm lý học cũng có nghiên cứu tỏ lộ nền tảng sinh học của lối suy nghĩ tích cực, cho thấy làm thế nào mà một nhân sinh quan tràn đầy hy vọng lại có thể tác động tích cực tới sức khỏe.
Con người chúng ta vốn là giống loài tích cực mà. Thực tế, các nhà tâm lý học đã thiết lập từ lâu rồi rằng con người ta có xu hướng tích cực một cách không thật hợp lý.
'Định kiến lạc quan'-- như tên gọi-- giải thích sự kiện là chúng ta mong mỏi sống thọ hơn và thành đạt hơn, cũng như khuynh hướng ước tính quá thấp những thứ như bệnh tật hiểm nghèo và ly dị.
Mang bản chất thích nghi, xu thế vừa nêu-- theo tuyên bố của nhiều nhà nghiên cứu-- là quan điểm tích cực thôi thúc chúng ta lập kế hoạch cho tương lai và thậm chí, gây hiệu quả về lâu về dài với sức khỏe thể lý của chúng ta.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Newsweek vừa dẫn đẩy ý tưởng đi xa hơn, rằng cái nhìn lạc quan là một nét nhân cách dựa trên nền tảng thần kinh sâu sắc: khi chụp quét, bộ não của người lạc quan thực sự lóe sáng hoàn toàn khác biệt so với số đối tượng bi quan hơn khi họ nghĩ về các sự kiện tương lai.
Và giờ là lúc thích hợp để trình bày về người lớn tuổi.
Bài báo mô tả các nghiên cứu khẳng định rằng so với nhóm bạn trẻ thì ở người lớn tuổi, sự chú ý trải rộng ra nhiều; chính khả năng này khiến cho người lớn tuổi biết hết sức chính xác hơn hẳn bạn trẻ về một tình huống và thông điệp gián tiếp.
Chẳng hạn, người lớn tuổi phải dành thời gian nhiều hơn để đọc các thông điệp bị làm ngắt quãng bởi những cụm từ ngữ không ngờ nổi, song chính họ lại dễ dàng thành công hơn trong việc buộc phải trả lời các câu hỏi nằm - ngoài - câu - chữ.
Với đời sống thực, điều đó đem lại nhiều thuận lợi cho người lớn tuổi-- nơi mà thông tin rõ ràng không phải luôn luôn được xem là quan trọng hoặc sẽ trở nên quan trọng.
Có lẽ, ý nghĩ thông thường rằng người lớn tuổi thì khôn ngoan hơn xuất phát từ chuyện đối tượng lớn tuổi nắm giữ nhiều thông tin từ một tình huống, và họ có khả năng nối kết nó-- một cách so sánh-- với lượng thông tin phổ quát lớn hơn đã tích lũy được.
Trước mặt tôi vào lúc bấy giờ, tư tưởng vẫn còn là một vùng trời có nhiều sương khói, mênh mông vẫn là những câu hỏi và những tìm kiếm. Khi tôi nhận ra điều đó tôi thấy mình trở nên nhẹ nhõm hơn. Trong chỗ sâu thẳm nhất của bản thân tôi dần dần hiểu ra thật rõ ràng,“ở nơi đây” sự hiện diện của tôi có phần không khác gì mấy với sự hiện diện của một người “khách” trên những đường dây giao liên. Bằng sự nhậy bén chính trị của mình, những cán bộ tư tưởng của Đảng dường như đã nhận ra điều đó. Còn tôi thì dần dà ý thức được điều đó rõ hơn, và đã đi đến chỗ chấp nhận như chuyện đương nhiên, không phải như một thách đố kênh kiệu mà chính là để giữ được mãi mãi cho mình sự tự do chọn lựa như tôi đã từng dùng sự tự do chọn lựa ấy khi bỏ nhà ra đi.
Hồi ký Những Chuyến Ra Đi của tác giả Lữ Phương đã được viết xong từ năm 1999.
Tôi không tiếc nuối gì về sự dấn thân của mình: tất cả chỉ là những trải nghiệm để hiểu hiện thực như cái sống thực chứ không phải là những tư biện trong tháp ngà. Không có sự dấn thân đó, tôi không thể biết thế nào là thực chất của cuộc cách mạng nhân danh “vô sản” để giải phóng những người lao khổ, điều mà tôi chỉ hình dung qua những huyền thoại suốt thời niên thiếu. Không có sự thể nghiệm bản thân, tôi cũng không thể hiểu con người mình nhiều hơn. Một cách nhìn khác về mọi việc dường như đã hình thành dần trong tôi từ đó, buồn bã nhưng cũng bình thản. Súng đạn nhiều khi được xem là cần thiết nhưng không thể nào là một niềm vui. Trong chính trị không thể có một chọn lựa tuyệt đối nào để ta phải hy sinh suốt cả một đời cho nó, các học thuyết này học thuyết nọ chỉ là những nỗ lực đi tìm, không học thuyết nào mang lại được lời giải đáp một lần cho xong ý nghĩa cuối cùng cho đời sống một con người.
Tôi vừa mới chỉ đọc lướt một lần, cảm thấy thật tâm đắc vô cùng hai đoạn trích trên.
Nếu cảm thấy hơi căng thẳng với cái tình hình mơ hồ trừu tượng của một thời ám ảnh ấy, mời bạn quay về hiện thực sát sườn để tạm giải trí với bài Bún... quát! vậy.
(nguồn ảnh)
Hơn 10 giờ sáng nay, lúc ngồi trên xe bus, tôi tình cờ nghe radio phát chương trình Cửa Sổ Tình Yêu.
Một chàng trai 22 tuổi bị khuyết tật ở chân, không đi đứng thẳng thớm được gọi điện tâm sự mặc cảm yêu đương.
Chuyên gia Đinh Đoàn nói một thôi một hồi về nào là chân tay cong mà lòng ngay thẳng, thà có ít bạn hiểu mình còn hơn...
Rồi một cô gái 23 tuổi được khuyên là chỉ cần nhìn vào cánh sắp mở chứ đừng chú ý đến cửa đã khép, rằng nếu tình huống xấu nhất không được anh ấy yêu thì nhiều cơ hội ở phía trước với tuổi trẻ và tương lai...
Tuyệt không có chút nhận xét gì, tôi dẫn ví dụ trên để tự nhủ mình ngày càng thêm nhận ra công việc giao lưu, trả lời cho bạn nghe đài thật khó khăn.
Thực tế, ta có thể luôn luôn bị hiểu sai nghe nhầm.
Mục đích kép mang tính thực tiễn trong giao tiếp là diễn đạt rõ ràng ý bản thân và hiểu thấu đáo quan điểm của tha nhân.
Theo Osmo Wiio:
- Nếu truyền thông có thể thất bại thì nó sẽ thất bại;
- nếu truyền thông không thể thất bại, nó hầu như vẫn thường bị thất bại;
- nếu truyền thông xem ra thành công theo cách ta dự tính, thì ở đây có một sự hiểu sai nghe nhầm nào đó;
- nếu bạn hài lòng với thông điệp của mình, việc truyền thông chắc chắn thất bại!
Thân chủ thường biểu lộ sự bối rối trước phản ứng tiêu cực của đối tượng mà có vẻ dưới cái nhìn của thân chủ, đối tượng này tỏ thái độ yêu cầu hoặc tuyên bố trên tinh thần hữu lý.
Khi thảo luận những tình huống kiểu này, chúng ta thường kết luận rằng nó có khả năng bị hiểu nhầm-- ngay cả với từ ngữ đề nghị rõ ràng nhất, và cảm thấy bực dọc thậm chí bởi tuyên bố hầu như vô hại: những gì người nói trình bày chỉ có tác dụng rất ít, hiếm khi lọt nổi vào tai người nghe.
Những câu hỏi và phản hồi, bình luận của nhà trị liệu-- dù chúng thật cực kỳ chính xác và rõ ràng đến đâu-- có thể vẫn cứ bị diễn dịch, lý giải sai; bởi vì, thân chủ không toàn tâm toàn ý hướng tới hoặc không cảm thụ hết thông tin nhà trị liệu cung cấp (mà thân chủ mặc định rằng nhà trị liệu biết điều đó.)
Tin mừng là cùng với thời gian và sự nỗ lực học hỏi không ngừng, việc hiểu sai nghe nhầm và đưa ra những phản hồi đáng tiếc có thể sẽ được xử lý ổn thỏa.
Tuy vậy, cho dẫu mơ tới một viễn cảnh tràn đầy tốt đẹp, thì thực trạng trên sẽ lại sẵn sàng xuất hiện bất ngờ khi một nhà tham vấn, trị liệu nghĩ rằng truyền thông của cá nhân họ là rõ ràng, đã không mơ hồ một chút chi hết.
Sử dụng biện pháp trừng trị, phạt vạ sẽ đưa tới sự hợp tác chặt chẽ hơn trong các tình huống liên nhân cách?
Bằng thực nghiệm, các nhà nghiên cứu Đại học Harvard khẳng định câu trả lời là Không.
Dùng một phiên bản mô phỏng trò Nghịch lý Tù Nhân (Prisoner's Dilemma)-- một phạm thức (paradigm) cổ điển trong nghiên cứu sự hợp tác-- họ phát hiện ra rằng hành vi trừng phạt nhằm ép buộc người khác hợp tác rốt cục là nguyên nhân làm hành vi hợp tác kém đi, khiến cho bản kết toán của cá nhân về đối tượng giảm thiểu, và chẳng hề hỗ trợ bất cứ lợi lạc nào cho nhóm chung.
Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn nhận thấy những người chơi xếp ở vị trí hàng đầu không có thói quen trừng phạt, thay vào đấy, họ tận dụng chiến lược ăn miếng trả miếng; trong khi đó, những người chơi chiếm thứ hạng thấp nhất lại tốn nhiều tiền cho việc trừng phạt.
Theo các tác giả, trừng phạt có thể tạo ra vòng xoáy trả thù với những hậu quả tiêu cực cho bất cứ ai tham dự.
Vấn đề đáng quan tâm là tại sao lại tồn tại một động cơ hừng hực khiến con người ta muốn trừng phạt khi cùng tha nhân cạnh tranh.
Nghiên cứu trên lý giải, các hành vi trừng phạt phục vụ cho việc thiết lập một hệ thống thang bậc mang tính thống trị hoặc cốt che chắn có lợi cho chủ sở hữu.
Liên quan tới chủ đề này, triết gia John Stuart Mill cung cấp lý thuyết về sự phát triển của các nhân cách kiếm tìm quyền lực:
Một tâm trí năng động và mạnh mẽ, nếu chối bỏ tự do, thì sẽ kiếm tìm quyền lực: phủ nhận mệnh lệnh tự thân sẵn có, nó khẳng định nhân cách của chính mình bằng nỗ lực không ngừng kiểm soát những kẻ khác.Mill, chẳng hạn, như vợ ông, còn đi xa hơn:
Cho phép mình chẳng cần thiết giữ gìn bản sắc riêng mà cứ thích dựa vào kẻ khác là đẩy cao lên cái giá phải trả của việc khuất phục, nương theo mục đích của người.Điều này chuyển tâm trí ta sang một lý thuyết khác về kiếm tìm quyền lực, chẳng hạn của Adler như ở đây:
Ở đâu tự do không còn gì để hy vọng và nhường lối cho quyền lực, ở đó quyền lực trở thành đối tượng ham muốn lớn lao của con người; những kẻ bỏ mặc, không chút đoái hoài hay cảm thấy bị phiền nhiễu bởi chuyện quản lý đời mình sẽ bù trừ, làm đối trọng bản thân-- nếu họ muốn-- thông qua sự can thiệp, chen mục đích riêng vào công việc của kẻ khác.
Con người ta gắng sức hướng tới quyền lực để nhằm vượt qua và bù trừ cho những cảm giác không tránh khỏi từ thời thơ ấu về phức cảm tự ti, sự bất lực, và phụ thuộc vào những người lớn.Blog Cái tôi sẽ trở lại chủ đề Quyền lực trong một dịp khác.
Dẫu thế nào đi nữa, kết luận khái quát từ nghiên cứu của Đại học Harvard thật rõ ràng: việc trừng phạt với đầu tư đắt đỏ đã không giúp cải thiện được hành vi hợp tác, và những ai sẵn sàng sử dụng nó thường gây nên tổn thất nặng nề; nói cách khác, trừng trị và tắc tị!
Hầu hết mọi người đều sẵn lòng dùng đời mình để đạt tới những mục tiêu vừa phải, phù hợp với thực tế.18 cuộc hành trình điên rồ nhất trong thời gian gần đây
Họ nhắm đến vị trí hàng đầu trong công việc kinh doanh, hay thể hiện thật hoàn hảo tại phòng tập môn thể thao họ lựa chọn.
Một số người mong muốn hơn thế nữa.
Các đối tượng này không chỉ chạy marathon mà còn là những tay marathon siêu tuyệt-- không thỏa mãn với chuyện đi bộ hàng ngày, thực chất họ còn đi bộ vòng quanh thế giới.
Động cơ của họ là gì?
Có thể, sự thôi thúc nội tâm khiến họ khao khát hình ảnh người số một trong mọi thứ họ làm. Hoặc đơn giản họ vốn khùng.
U bao sợi thần kinh (schwannomas), hoặc u bao Schwann (neurilemomas) tạo nên khoảng 7% toàn bộ khối u trong sọ não.
Đó là một trong những hình ảnh về u não.
Tựa như u màng não (meningiomas), chúng chiếm tỷ lệ cao ở độ tuổi trung niên và với đối tượng là phụ nữ; hiếm khi ác tính.
Tôi lặng ngắm các cặp mẹ con nhiễm HIV/ AIDS rộn ràng tham gia lễ hội Vesak 2008 tại ngôi chùa cách không xa bến xe Giáp Bát ồn ào náo nhiệt.
Nắng chiều mùa hạ gay gắt thế mà vào đến chốn cửa thiền xem chừng bớt hanh hao, Pháp Vân như đám mây nhiệm mầu dịu mát che chở những thân phận bất hạnh.
Còn gặp nhau thì hãy cứ thươngHai khổ thơ trong bài Còn Gặp Nhau của nữ sĩ xứ Huế Tôn Nữ Hỷ Khương được chép trên mành treo cùng chiếc phong linh tre trúc; gặp lúc gió ghé qua là khua lắc, trêu đùa nhau ý nhị.
Tình người muôn thuở vẫn còn vương,
Chắt chiu một chút tình thương ấy
Gửi khắp muôn phương vạn nẻo đường.
Còn gặp nhau thì hãy cứ chào
Giữa miền đất rộng với trời cao,
Vui câu nhân nghĩa, tròn sau trước
Lấy chữ chân tình gửi tặng nhau.
Tối. Tại Viện Goethe, nghe nhân vật nổi tiếng Erich Wulff nói chuyện "Bạo lực trong và sau chiến tranh và những nỗ lực hàn gắn ở Đức".
Ông già ngoài 80 tuổi nhấn mạnh đến tâm thế không khắc phục nổi quá khứ Nazi của người Đông Đức; về nỗ lực lưu giữ sự vô tội của thế hệ thứ 3; rằng, sự tĩnh tâm trong mỗi con người là đích đến quá cao.
Những ý kiến trao đổi lưu tâm sâu sắc tới "sự im lặng tập thể", dối lừa; hiện tượng Mậu Thân 68 được dùng để soi xét, xử lý vấn đề của chính bản thân công dân Đức.
Như thế, thấy rõ ràng là cả Việt Nam và nước Đức chung một niềm đau khi nhìn câu chuyện chia cắt đất nước qua lăng kính so sánh văn hóa.
Để rồi cuối ngày, lúc đứng đợi xe bus trên phố Nguyễn Biểu, cá nhân tôi thêm dịp nhận ra thế giới ta bà này thật đáng sống; nó luôn đón chờ được khám phá và không khỏi ngưỡng mộ Tạo hóa.
Nhất định nỗi đau thời dĩ vãng cần được tập trung mổ xẻ, vì tâm thế bình an cho người và cho mình, hướng tới một cộng đồng hạnh phúc.
Sự từ bỏ có nỗi buồn lẫn niềm vui trong nó: nỗi buồn vì bạn nhận ra tính vô ích của lối sống cũ, và vui vì tầm nhìn rộng lớn hơn bắt đầu trải ra khi bạn có thể buông xả lối sống đó.[Rinpoche, Sogyal. (2006). Mỗi ngày trầm tư về sinh tử. Thế Hùng chuyển ngữ. Hà Nội: Nxb. Tôn giáo, tr. 85].
Đây không phải là niềm vui bình thường, mà là một niềm vui sinh ra sức mạnh mới và tiềm tàng, một sự tin chắc, một nguồn cảm hứng bất tuyệt đến từ sự nhận ra rằng bạn không bị ràng buộc bởi những thói quen, rằng bạn có thể vươn cao khỏi chúng, có thể thay đổi và càng lúc càng được tự do.
Trái ngược với lắm thứ ta hằng tin tưởng, những khoảnh khắc tựa như thế này- những khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong đời mình- không phải là khoảng thời gian thụ động, bén nhạy, buông chùng; dù rằng những trải nghiệm ấy có thể xứng được vui hưởng, bởi chúng ta từng phải lao động cực nhọc mới đạt đến chúng nổi.[Mihály Csíkszentmihályi. (1990). Flow: The Psychology of Optimal Experience, p.3].
Những khoảnh khắc tuyệt vời nhất thường hay xảy ra khi cơ thể hoặc tâm trí ta đã vươn căng tới hết giới hạn của nó, trong một nỗ lực tự nguyện nhằm thành tựu điều gì đó thực khó khăn và đáng giá.
Mời đọc thêm về dòng chảy của sự lưu loát (flow), nếu thấy hứng thú.