Cái tôi

Sau khi chấm dứt sự học, rất hiếm thấy người được hạnh phúc.

Ta bị tấn công vồn vập bởi vô số vấn đề lạ lùng phi thường như chiến tranh, những mối giao tiếp riêng tư, vấn đề của cá nhân với tư cách là một công dân, những vấn đề được đặt ra bởi tôn giáo và những cuộc xung đột triền miên trong xã hội; mà thứ giáo dục không biết chuẩn bị để các em giáp mặt với tất cả các vấn đề đó, cũng như để xây dựng một thế giới thực hơn và hạnh phúc hơn, là thứ giáo dục sai lầm.

Nhiệm vụ của giáo dục-- đặc biệt là trong một học đường nhằm hướng về một sự biểu hiện có tính cách sáng tạo-- là giúp đỡ thanh thiếu niên không bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh, bởi vì những ảnh hưởng này làm chật hẹp, tù hãm tâm trí họ, giới hạn chơn trời cùng những cơ hội may mắn tạo hạnh phúc của họ.

Tôi cùng nghĩ rằng những em nào đang chuẩn bị vào trung học, các em nên nhận thức trước những khó khăn mà các em đó sẽ gặp phải sau này.

Trong tình trạng hiện tại của thế giới, điều tối ư quan trọng là phải có một trí thông minh cực kỳ sáng suốt không bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh bên ngoài.

Hành động cốt yếu của trí thông minh này là nhận thức tất cả các vấn đề đó và đối diện với chúng, không phải trong ý hướng cá nhân hay giới hạn bởi quan niệm mình là người Mỹ, Ấn hay Cộng sản, mà là trong ý hướng nhân loại của một người cảm nhận mình có trách nhiệm trong hành động nhìn thấy chân lý sự vật, không giải thích chân lý ấy theo quan điểm một chủ thuyết hay một hệ thống tư tưởng nào cả.

Phải chăng nhiệm vụ quan trọng của giáo dục là chuẩn bị cho mỗi cá nhân để cá nhân thấu hiểu và giáp mặt với những vấn đề của nhân loại chúng ta, thay vì đơn thuần ban bố một nền giáo dục kỹ thuật?

Có thể, lúc còn trẻ, các em vui hưởng một vài năm hạnh phúc. Khoảng thời gian này giúp các em chín chắn già giặn để phát triển ý hướng sáng tạo nơi các em. Nhưng khi các em rời ghế nhà trường, những biến động của đời sống sẽ xảy đến vây hãm tù ngục các em, không những do bởi kết quả của các mối giao tiếp riêng tư của các em và những ảnh hưởng của xã hội, mà cũng còn do nỗi sợ hãi cùng cái ý chí muốn thành đạt không thể tránh nơi các em.

Tham lam là một tai họa. Tham lam là một hình thức duy ngã. Cái ngã thu cuốn mình lại, khiến tâm trí sinh ra tầm thường tồi tệ.

Sống trong một thế giới tràn ngập tham lam mà ta không tham lam là ta hành động do thương yêu, không mong cầu ban thưởng hay mong cầu cả kết quả.

Sống như thế hết sức khó khăn, bởi vì toàn cả thế giới, bạn bè cùng tất cả mọi người xung quanh các em đều tranh đấu để thành đạt, để trở thành một nhân vật quan trọng. Thấu hiểu và thoát khỏi sự thể đó, chính là yêu thích làm công việc mà ta làm, dù công việc đó có khiêm nhường và không được ai biết đến.

Một hành động như thế có thể đánh thức tâm trí khiến nó trở nên lớn lao, không cần ai tán thành và ban thưởng chi cả, bởi đó tâm trí đầy năng lực và khả năng để thoát khỏi ảnh hưởng của trạng thái tầm thường tồi tệ.

Điều tối quan trọng là phải thấy sự kiện đó khi ta còn trẻ, bởi vì tranh ảnh, báo chí, vô tuyến truyền thanh, truyền hình luôn luôn đề cao sùng bái sự thành công và không ngừng khuyến khích lòng tham lam và tinh thần tranh đua giành giựt khiến sinh tình trạng tầm thường tồi tệ. Những kẻ tham lam thường chỉ biết rập khuôn y hệt theo một loại xã hội nào đó, cho nên họ sống hết sức cạn cợt.

Khi từ trung, tiểu học, ta bước vào đại học và từ đó gia nhập sống cùng cuộc đời mà ta phải giáp mặt đối phó, điều hệ trọng là ta đừng để bị đè bẹp, đánh gục, đừng cúi đầu chịu đựng những luồng ảnh hưởng, nhưng phải đối diện với chúng, phải thấu hiểu chúng, phải nhìn thấy ý nghĩa cùng giá trị đích thực của chúng, với một thái độ vừa nhu hòa êm dịu đồng thời nội tâm dõng mãnh phi thường, hầu không gây tạo những mối bất hòa mới.

Qua người học sinh làm môi giới, một học đường chân chính phải mang lại hạnh phúc cho nhân loại thế giới.

Thế giới cần hạnh phúc vì thế giới đang sống trong cơn khủng hoảng thảm khốc.

Chân hạnh phúc này chỉ có thể phát hiện, nếu chúng ta, những cá nhân, không tham lam quyền lực, không tìm cách thực hiện những tham vọng riêng tư, trái lại ta phải thấu hiểu sáng suốt những vấn đề rộng lớn bao trùm đang hành hạ xâu xé chúng ta.

Muốn thế, ta phải cần có trí thông minh cao độ, có nghĩa một cách giản dị là, tâm trí không tư tưởng theo cách thế, theo khuôn mẫu đã vạch sẵn "tiền chế" mà nội tâm phải tự do giải thoát để có thể đủ sức nhìn thấy chân lý và gạt bỏ cái giả ngụy.