Cái tôi

Gợi nhớ ca từ khởi đầu ("Ngon như là trái táo chín") bài hát tiếng Pháp L'Amour C'est Pour Rien mà nhạc sĩ Phạm Duy chuyển ngữ thành Tình Cho Không Biếu Không , bộ film Lost in Beijing (2007, vốn mang tên: Apple) chứa ẩn dụ của việc cắn dở quả táo hôn nhân- gia đình-- giữa thủ đô Bắc Kinh nhờ nhờ sương mù- tư bản dễ làm bao phận đời quên đường, lạc lối.

Thực tế, film bỏ ngỏ bằng cận cảnh cái bàn ăn đợi chờ một người dùng điểm tâm với đĩa trứng oeuf le plat và cốc sữa.

Còn hơn cả chuyện rắc rối vì sex, bộ film rõ ràng gây khó cho giới cầm quyền Trung Hoa vì đã khai thác nhuần nhị chủ đề thời sự về dân nhập cư vào thành phố lớn, cũng như phản ánh sắc sảo hệ quả nhãn tiền của tiến trình hiện đại hóa đất nước theo nền kinh tế thị trường phương Tây.

Miêu tả sinh động khía cạnh văn hóa truyền thống được định danh bằng cụm từ "thể diện", những thất bại, bế tắc, mất mát, thiếu hụt, thua thiệt trong Lost in Beijing đều rơi tõm chẳng thành tiếng ở một xó nhà, ngõ hẹp, góc sân thượng chật chội thúc ép đâu đó tuyền đóng khối một màu lạnh lẽo, xám xịt.

Bất kể giàu nghèo, nam nữ, ông bà chủ, bác sĩ sản khoa hay nhân viên xoa bóp, gái điếm hoặc công nhân cọ rửa cửa kính nhà cao tầng,... hết thảy các nhân vật diễn xuất thật đạt vai- không- phải- là- mình.

Rốt ráo, chính thái độ sống chối bỏ hiện thực và đặc biệt, ý thức tách rời khỏi lỗi lầm bản thân cùng góp phần tạo nên vòng xoáy sâu hút của sự tha hóa, biến chất-- điều mà triết gia Karl Marx từng hùng hồn cáo buộc trong một cuộc tranh luận về chủ nghĩa tư bản đến giờ vẫn chưa ngã ngũ.

Nếu cần nói nữa, thì Lost in Beijing còn ít nhiều cho thấy cách lý giải tập tính học, trạng thái tình dục cũng như phần nào minh họa lý thuyết gắn bó của John Bowlby [cuốn sách Quan hệ mẹ- con và giữa trẻ cùng trang lứa từ 0 tới 3 tuổi của Hurbert Montagner (Vũ Thị Chín dịch. Hà Nội: Nxb. Văn hóa- Thông tin, 2002) rất đáng đọc].

Ngoài ra, một khi Lost in Beijing để lại nỗi ấm ức muốn biết cơn cớ người ta yêu đương (từ ý nghĩ lôi kéo đến tác động ghê gớm của hormone), tán tỉnh nhau (nghệ thuật mê hoặc) thì bạn có thể tìm hiểu thêm ở đây và đây.