Cái tôi

Do vậy, tôi đã đáp ứng với các phản ánh tiếp xúc nhằm khai mở khả năng ấy.

Dion: Có phải họ sắp đến để đón tôi? (WWR: phản ánh từ tương tự) [Khi Marianne không phản ứng bằng từ mà cứ nhìn chòng chọc vào tôi với bộ dạng bất biến, tôi lại gắng đưa cô ấy tiếp xúc cùng những gì đang thực sự xảy ra.]

Cô đang nhìn tôi (SR: phản ánh tình huống) và tự hỏi rằng có phải họ sắp đến để đón cô (RR: phản ánh lặp lại).

Marianne: Có phải họ sắp đến để đón tôi? [Điều này củng cố giả thuyết của tôi là cô ấy đang ở trong trạng thái loạn thần; vì vậy, tôi đã phản ánh những gì cô ấy thể hiện cùng với ngôn ngữ thân thể mang ý nghĩa của một phương tiện 'bỏ neo' của cô ấy.]

Dion: Cô vừa mới tìm kiếm [và tôi nhìn ra cửa sổ tựa như cách cô ấy đã làm (BR: phản ánh hình thể)], và tự hỏi 'Có phải họ sắp đến để đón tôi?' (RR).

Marianne: Tôi luôn luôn nghe thấy tiếng máy bay và những thứ tương tự. [Rõ ràng là, bây giờ cô ấy đang tỏ lộ điều gì đấy trong thế giới loạn thần của mình. Tôi tiếp tục duy trì tiếp xúc bằng mắt và phản hồi.]

Dion: Tôi luôn luôn nghe thấy tiếng máy bay và những thứ tương tự (WWR).

Marianne: Ông đang nghĩ gì thế?... Tôi muốn biết. [Tôi thực sự không rõ lắm ý cô ấy khi đặt câu hỏi này. Là cô ấy hỏi ý kiến tôi về tình huống, về sự tương tác hay về tiếng máy bay? Hàm ý của cô ấy là những thứ đấy đang đưa cô ấy đi xa? Trong khoảnh khắc đó, tôi trải nghiệm sự pha trộn giữa hai thế giới: thực tế cuộc đàm thoại giữa chúng tôi, và/ hoặc thực tế của hệ thống loạn thần hoang tưởng của cô ấy. Tất cả những gì tôi cảm thấy mình có thể làm là phản ánh câu hỏi của cô ấy và hy vọng cô ấy tự thân làm rõ nó cho chính cô ấy và cho cả tôi.]

Dion: Cô hỏi tôi đang nghĩ gì thế (WWR).

Marianne: Có phải họ sắp đến để đón tôi? [Tôi có một cảm nhận rất rõ ràng là mỗi một từ rất quan trọng, song tôi không biết cô ấy đang thực hiện những gì hoặc đâu là nơi mà những từ này dẫn đưa cô ấy tới. Tôi đã phản ánh một cách cẩn trọng chỉ những gì cô ấy đưa ra để đảm bảo chắc chắn không làm cô ấy rối trí với tiến trình riêng của cô.]

Dion: Có phải họ sắp đến đón tôi? (WWR). Cô vừa mới nói rằng 'Tôi luôn luôn nghe thấy tiếng máy bay và những thứ tương tự' (RR). Bây giờ cô đang nhìn tôi (SR) và hỏi: 'Có phải họ sắp đến để đón tôi?' (WWR).

Marianne: Tôi có thể gọi điện về nhà? [Đây là câu hỏi trực tiếp, và tôi đã đưa ra câu trả lời thích đáng vì tôi nghĩ rằng mức độ hoạt động của cô ấy đã thích đáng hơn và không nên kéo dài thêm các cách phản ánh tiếp xúc; vì vậy, tôi đã hồi âm.]

Dion: Cô gọi điện thoại về nhà rồi: cô đã thoả thuận những gì với họ?

Marianne: Họ sẽ đến vào 2 giờ chiều. Giờ chưa tới 1 giờ và còn phải đợi hơn một tiếng rưỡi đồng hồ nữa. [Điều này thật rõ ràng là sự Tiếp xúc Thực tế. Bố mẹ cô ấy sắp đưa cô ấy đi nghỉ cuối tuần lúc 2 giờ chiều, và lúc ấy đúng là chỉ mới 12.30. Tôi tiếp tục phản hồi với một mức độ thích đáng và đưa ra một vài gợi ý.]

Dion: Đúng thế. Vậy, cô sẽ làm gì đây? Có lẽ đi dạo quanh quanh một chút? Hay là nằm nghỉ trên giường của mình...?

Marianne: Không phải trên giường của tôi, bởi tôi nghĩ họ sẽ đến và đưa tôi đi.Tôi không chắc là mình nên sống sót. [Những gợi ý của tôi rõ ràng là đã làm cô ấy trở lại trạng thái loạn thần; vì vậy, tôi sử dụng lại cách phản ánh từ tương tự (WWR) và gắng không vượt xa quá điều cô ấy đưa ra do cô ấy rất dễ bám trụ, neo vào.]

Dion: Cô không biết là cô nên sống sót hay không (WWR). Cô nói rằng: 'Tôi không muốn nằm nghỉ, bởi tôi nghĩ họ sẽ đến và đưa tôi đi' (RR).

Marianne: Tôi không biết tôi có nên sống tiếp hay không.

Dion: Cô nhìn tôi (SR) và nói rằng: 'Tôi không biết tôi có nên sống tiếp hay không' (WWR). Đôi mắt cô trông rất buồn (FR:phản ánh diện mạo). Cô đang tan nát cõi lòng (BR).

Marianne: Tôi không cảm thấy thoải mái chút nào.

Trong lời tuyên bố cuối cùng này, Marianne đã tiếp xúc với các cảm xúc của mình. Đây là sự Tiếp xúc Cảm xúc (Affective Contact). Trong sự tương tác tiếp theo, Marianne nói cực kỳ tương xứng về nỗi sợ đi du lịch, gọi điện thoại để thay đổi giờ gia đình đến đón, và cô thể hiện sự thấu cảm sâu sắc mẹ mình-- người cố gắng cam đoan với cô con gái về thời điểm đến đón cô.

Đoạn đối thoại bên trên minh hoạ suy tư của người thực hành lâm sàng sử dụng phương pháp luận tiền trị liệu theo cách tiếp cận Thân chủ- trọng tâm trong khi tiếp xúc hàng ngày với các bệnh nhân.

Marianne đã tự mình thay đổi mức độ thực hiện chức năng theo phương thức tạo ra ngày càng nhiều sự tiếp xúc với cảm xúc của bản thân cô và với thực tế chung. Bước tiến này được làm cho dễ dàng hơn nhờ sự tiếp xúc thấu cảm với Marianne ở mức độ mà cô ấy đang thực hiện chức năng và với sự tôn trọng nhịp độ riêng của cô.

Từ góc độ lâm sàng, việc hỗ trợ thân chủ này trở lại sự 'tiếp xúc', dù trong một thời gian ngắn, dường như tỏ ra rất tương thích. Một vài kỳ nghỉ cuối tuần trước đó, đúng vào lúc thiếu vắng sự tiếp xúc, Marianne đã thử bóp chết cậu em trai nhằm tránh cho cậu khỏi bị giết bởi cùng những kẻ đã từng muốn 'đưa cô ấy đi'.

Sau đó, Marianne nghe thấy rằng, có khả năng xảy ra mối quan hệ loạn luân giữa cô với một thành viên nam trong gia đình mình. Điều này có thể lý giải tại sao Marianne rơi vào tình trạng loạn thần đầy kích động đã khiến cô tỏ ra hồ nghi vào khi nào cô có thể được đưa đi.

Cũng như gợi ý 'nằm nghỉ trên giường' trong lúc đợi người đến đón đi xem ra, rất phù hợp với giả thuyết về các trải nghiệm sang chấn do loạn luân, và do đó, có thể khơi sâu hơn tiến trình/ trải nghiệm loạn thần.

Chuyện này chứng tỏ rằng, người ta không thể biết, ngay cả sự bình xét nhỏ nhất, xuất phát từ bên ngoài khung tham chiếu của thân chủ có thể bị xâm phạm, và thậm chí là nguyên nhân đầy quyền lực và không mong muốn nhằm chống lại các tác động mang tính trị liệu.

Thân chủ là người duy nhất biết điều ấy- do đó, thân chủ phải là người quyết định tiêu chuẩn và là cơ sở thiết yếu của toàn bộ nỗ lực của những nhà trị liệu chúng ta.

Nguồn: Mearns, 2003: 126-128