Cái tôi

[Như đã hẹn trước, hôm nay và ngày mai tôi post bài cuối cùng trong cuốn sách tham vấn, trị liệu theo cách tiếp cận Con người- trọng tâm. Dưới đây dẫn lời của tác giả bài viết: giáo sư Dion Van Werde. ]

Trong bối cảnh làm việc với các bệnh nhân nội trú loạn thần, thật khó khăn để biết chắc rằng nội dung truyền thông của họ là xuất phát từ thực tế chung hay loạn thần riêng biệt.

Những cách phản ánh tiền trị liệu của Proutty cung cấp một khung tham chiếu đáp ứng hữu ích, bởi vì chúng mang ý nghĩa đặc biệt cho cả thực tế chung cũng như hỗ trợ hiệu quả cho việc phục hồi truyền thông thích đáng (congruent communication) từ thực tế loạn thần căn bản.

Ví dụ sẽ nêu nhằm minh họa chi tiết cách thức truyền thông theo phương pháp này thực sự là nguồn đáng giá cho các điều dưỡng- y tá tâm thần và nhân viên y tế, đồng thời nó còn được các nhân viên chăm sóc cộng đồng và gia đình học hỏi.

Thân chủ, Marianne, bước vào phòng điều dưỡng và nói: "Có phải họ sắp đến để đón tôi?" Trong khoảnh khắc đó, tôi (giáo sư Dion Van Werde) không biết nội dung diễn đạt có phải loạn thần, hay nó truyền thông dựa trên nền tảng thực tế thích đáng, hoặc cả hai.

Tôi từng gọi mức độ chức năng riêng biệt này là 'thực hiện chức năng vùng xám' (Van Werde, 2002: Prouty's Pre-Therapy and Contact-work with a Broad Range of Persons' Pre-expressive Functioning.)

Marianne ở lại bệnh viện khoảng 2 tuần, và tôi biết mức độ loạn thần của cô chắc chắn không nhiều lắm. Mặt khác, hầu hết thời gian, cô có khả năng truyền thông thích đáng.

Nội chuyện tự hỏi về mức độ hoạt động của cô ấy (loạn thần hay thích đáng) đã khiến tôi lựa chọn cách đáp ứng bằng các phản ánh tiếp xúc (contact reflections.)

Cảm giác không chắc chắn về sự thích đáng của Marianne khởi lên trong tôi khi tôi trông thấy cô ấy bước vào phòng (một cách chậm rãi với cái nhìn ít nhiều chòng chọc), và khi tôi nghe cô ấy đặt câu hỏi theo một cách thức thật kỳ dị, đều đều.

Cùng lúc đó, tôi phát hiện cô ấy đột ngột ngóng mắt ra phía cửa sổ; dõi theo ngay lập tức, tôi liếc thấy một con chim vụt bay đi. Ý tưởng băng qua đầu tôi 'sắp đến để đón tôi' dường như có liên quan với cái nhìn ra bên ngoài và cánh chim bay đi.

Nếu quả thực đúng thế, Marianne đã có thể thực hiện chức năng ở mức độ biểu đạt sẵn và các cách phản ánh tiền trị liệu nên được sử dụng.

Tôi đã không dùng nó vào thời điểm ấy, bởi tin vào sự thâu tóm cốt yếu hơn là cố kiểm soát, hoặc bỏ qua hay ngăn chặn tiến trình của thân chủ này.

Tôi tin rằng, Marianne đang gắng sức để truyền thông với tôi điều gì đấy hiện diễn ra trong thế giới nội tâm của cô ấy, song nó chắc chắn thật khó khăn để hiểu ngay cả với chính cô ấy, nói chi đến với người ngoài cuộc.

Người đàn bà này không ngừng vật vã với cảm xúc bản thân, với các thực tế và với chuyện truyền thông. Những gì cô ấy đang nói và làm do đó, ngồn ngộn ý nghĩa và cần được xác định tương thích.

Tuy thế, chỉ một người duy nhất có thể thực sự diễn đạt, tỏ lộ hoặc giải mã những gì đang xảy ra cũng như ý nghĩa bao hàm-- không ai khác-- là chính bản thân thân chủ.

Trong khoảnh khắc đó, tôi chọn sự can thiệp với mục đích dần đưa thân chủ quay trở về tiếp xúc với tiến trình trải nghiệm của chính cô đủ để thân chủ có thể dựng xây cho bản thân một mức độ thực hiện chức năng thích hợp.

Do vậy, tôi đã đáp ứng với các phản ánh tiếp xúc nhằm khai mở khả năng ấy.

[Ngày mai, 20.01 sẽ post phần tiếp theo và hết.]