Ba bộ film Đức của ba tác giả khác nhau, được sản xuất trong các năm 2003, 2006 và 2007 vô hình trung, đều phản ánh mối liên hệ giữa môi trường bạo lực, tính cách lạm dụng và sự sỉ nhục.
Berlin Blues (Berlin buồn nản)- tựa gốc là Herr Lehmann (Ông Lehmann)- cho thấy cuộc sống mỗi ngày bắt đầu từ buổi điểm tâm diễn ra lúc ban trưa do ngủ dậy muộn, rồi lê la suốt đêm về sáng- hầu như ít ngủ- hết quán bia rượu này đến quán bia rượu khác của những nghệ sĩ nghiệp dư, kẻ thất nghiệp, dân đồng tính, phụ nữ ham vui và người nước ngoài tại Tây Berlin.
Kết cục, trầm uất phải vào bệnh viện hoặc tiếp tục quăng đời mình mặc cho sự đẩy đưa của các mối quan hệ nhàm chán và hoàn cảnh sống bất trắc.
Tough Enough (Khắc nghiệt) tô đậm chung đụng giàu nghèo trong không khí chết chóc của băng nhóm, vô chính phủ và ma túy. Xem film gợi nhớ vấn đề bắt nạt vừa được tờ báo in Tuổi trẻ Cuối tuần đề cập.
Ở giai đoạn xã hội tư bản Đức thừa thãi vật chất, những vấn đề hiện thực khốc liệt nảy sinh như một quy luật tất yếu; đòi hỏi khả năng thích nghi, báo hiệu nguy cơ tha hóa và trách nhiệm mang tầm quốc gia của giới truyền thông- chính trị.
Four Minutes (Bốn phút) thu hẹp trong hàng rào thép gai bùng nhùng, tường xám âm u và cổng khóa lách cách của nhà tù.
Một thế giới của nữ tội phạm, tự tử và bạo lực công khai lẫn lặng thầm sau cánh cửa phòng kín. Sách vở, âm nhạc, lời kịch càng làm cho sự u ám, tàn bạo của cái ác và lối sống muốn tạo khổ đau cho tha nhân và chính mình thêm nặng ký.
Điều thú vị là cả 3 bộ film lại gợi nhắc đến thực nghiệm nổi tiếng của đại học Stanford mà ít nhiều sinh viên Tâm lý học từng biết- ví dụ điển hình minh hoạ cho ý tưởng: vì hoàn cảnh khiến cho người bình thường (average people) phải quy phục các quy tắc lộng hành, chấp nhận bị lăng mạ.
Tuy thế, cũng cần biết thêm rằng, gần đây có bài báo phát hiện thấy là tính cách của những người "bình thường" này khuyến khích sự lạm dụng.
Nói cách khác, phát hiện kiểm tra lại thực nghiệm của đại học Standford chứng tỏ, môi trường có thể không phải là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến hành vi được nhìn thấy trong nghiên cứu gốc, mà đúng hơn, không ít người xem chừng thể hiện thái độ khác biệt làm dễ dàng xảy ra hơn sự lạm dụng khi hoàn cảnh cho phép.
Nhận xét cuối cùng. Ba bộ film trên thể hiện bản sắc Đức thật đậm đặc, rất khó trộn lẫn. Thật lòng, ngồi xem film tại Hanoi Cinémathèque (Việt Nam) song đôi lúc tôi không khỏi cảm thấy lạ lẫm, bởi tiếng phát âm xì xồ cực kỳ mạnh mẽ của mấy người đàn ông và đàn bà nước ngoài ngồi cạnh.
Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ