Trường hợp nổi tiếng là tình trạng bệnh tâm thần của họa sĩ Vincent van Gogh đã được chẩn đoán theo 30 cách khác nhau bởi 150 bác sĩ- chứ không phải chỉ riêng những người trực tiếp điều trị cho ông.
Giữa các nhà tâm thần học và tâm lý học lâm sàng cũng từng tranh luận thể hiện suy nghĩ cấp tiến về sự phân loại bệnh tâm thần.
Nhà tâm lý lâm sàng, GS Tâm lý học lâm sàng thực nghiệm Richard P. Bentall thuộc đại học Manchester trong tác phẩm Madness Explained: Psychosis and Human Nature trình bày dự định mô tả bệnh tâm thần tách khỏi cách phân loại cứng nhắc, đồng thời cung cấp hình thức thay thế.
Theo GS. Bentall, việc thực hành tâm thần truyền thống định vị bệnh tâm thần trong một tập hợp các phân loại khác nhau. Hai ví dụ nổi tiếng về cách phân loại này là rối loạn lưỡng cực (vốn được gọi là rối loạn hưng- trầm cảm) và tâm thần phân liệt.
Cách phân loại này đi cùng với các cách phân loại cơ bản khác, đều được giới hành nghề chuyên nghiệp sử dụng như một sự mô tả cô đọng về bệnh tâm thần và trở thành hướng dẫn điều trị.
GS. Bentall khẳng định, các chẩn đoán tâm thần không những không đáng tin cậy (reliability: bất kể bác sĩ nào cũng đưa ra cùng chẩn đoán với đối tượng có mắc triệu chứng như nhau) mà còn không có độ hiệu lực (validity: sự đo lường mô tả đúng những gì công cụ định đo)-- hai tiêu chí cơ bản các nhà khoa học thường dùng để đo lường, đánh giá tính hữu dụng của một hệ thống chẩn đoán.
1. Nghiên cứu độ tin cậy của các hệ thống phân loại khác nhau cho thấy chúng phân tán và biến đổi.
Một nghiên cứu điển hình do Robert Spitzer-người ủng hộ mạnh mẽ hệ thống phân loại DSM- tiến hành, chỉ tìm thấy sự đồng thuận vừa phải giữa những chuyên gia tâm thần lão luyện về cùng nhóm bệnh nhân- và những kết quả này thu được dưới các điều kiện lý tưởng, một kết quả chắc chắn sẽ không được các nhà lâm sàng bận rộn trình độ trung bình thể hiện.
Nhiều nghiên cứu, theo GS Bentall, còn không thoả mãn các tiêu chí thống kê tối thiểu cho độ tin cậy.
2. Trong 201 chẩn đoán phân biệt của DSM-IV, nổi bật nhất về sự khác biệt trong hệ thống phân loại bệnh tâm thần xảy ra giữa tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực.
Vấn đề đối với sự khác biệt này là rất căn bản. Bất luận nghiên cứu còn nhiều điểm đáng bàn, luôn có một đường ranh phân chia rõ ràng giữa hai chẩn đoán trên.
Kendell & Gourlay (1970) thử kiểm tra gần 300 bệnh nhân được chẩn đoán mắc tâm thần phân liệt hoặc hưng- trầm cảm (bây giờ gọi là rối loạn lưỡng cực).
Nếu sự thắng thế của hệ thống phân loại là đúng đắn thì người ta buộc phải thấy hai nhóm triệu chứng khác biệt rõ ràng. Song nghiên cứu thực sự lại chỉ ra một dãy biến thiên các triệu chứng (dựa vào gene), với hầu hết các bệnh nhân tập trung vào khoảng giữa. Họ có một số triệu chứng tâm thần phân liệt điển hình và một số triệu chứng hưng- trầm cảm điển hình.
Nghiên cứu kế tiếp đã cung cấp bằng chứng tương tự về độ hiệu lực kém cỏi của hệ thống phân loại hiện thời.
Giới chuyên môn cũng đã tổ chức hội nghị thảo luận nên hiểu như thế nào về sự kiện lần đầu tiên người ta trải nghiệm bệnh tâm thần (đối lập, hay nối kết với, các đo lường mang tính khoa học) có thể tạo nên một sự hiểu biết ngày càng chính xác hơn, và cả hy vọng cho cả việc điều trị những đối tượng có nhu cầu-- cách tiếp cận theo hiện tượng học.
Cho đến thời điểm này, dù đã có không ít nghiên cứu ấn tượng thì mọi vấn đề liên quan đến hệ thống phân loại bệnh tâm thần còn chưa thực sự ngã ngũ. Giới thực hành tâm thần và tâm lý lâm sàng trên khắp thế giới vẫn dùng ICD-10 và DSM-IV-TR.
Tôi muốn kết thúc bằng câu chuyện về một vẻ đẹp điên dại; giai nhân quá yêu kiều trong bối cảnh nội trú tâm thần. Các loại thuốc điều trị cơn loạn thần (Olanzapine) đã giúp cô phục hồi tâm trí và phá huỷ luôn sắc đẹp trời cho mà có vẻ cô dường như không hề quan tâm đến nữa.
Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ