Cái tôi

Ám ta là nó đấy; cái vị, đồ chất, loại thứ, nước nôi,... có lẽ chỉ vừa mới phảng phất thôi chứ chưa cần tập hợp đủ đầy thành phần lệ bộ đã xộc thẳng ngay, lục tung, kích hoạt mọi chốn khắp châu thân ngỡ chừng che chắn quá cỡ kín kẽ để dồn về hiển hiện một mối rờ rỡ.

Mới đây, một cậu bé mắc tự kỷ 15 tuổi thử tiếp xúc với tôi bằng cách áp sát và ngửi mùi áo quần của tôi (xem chừng, tôi đã được cậu bé chấp nhận làm bạn!).

Lý giải tại sao chúng ta trưởng thành cùng với sự gắn bó với các mùi (hay cơn cớ nào người ta dần ngửi quen mùi hôi thối dọc dòng sông Tô Lịch của Thủ đô Hà Nội), Rachel Herz- tác giả cuốn sách The Scent of Desire- cho rằng, khi chúng ta trải nghiệm sự thích ứng khứu giác nghĩa là thụ cảm thể (receptor) dừng việc đáp ứng với một hóa chất trong không khí sau khoảng 20 phút; rằng, chúng ta thích ứng trước mọi cảm giác riêng biệt đó, song khi việc làm quen khởi đầu rồi kết thúc, sự chú ý của ta tập trung vào nó khiến ta dễ bị kích thích, gắt gỏng.

Bằng chứng phức hợp trong bản chất cảm nhận về mùi là bộ não có hai mạng lưới khác nhau liên quan đến việc ngửi: hệ thống trực chỉ tới mũi (orthonasal) giải quyết việc 'đánh hơi' mùi vị, và hệ thống quay lại về mũi (retronasal) đảm trách cảm nhận mùi vị khi chúng ta thở ra.

Hai nghiên cứu khác vén dần sự tương tác phức hợp giữa các pheromones, xu hướng tình dục và sự quyến rũ- khẳng định cảm nhận mùi vị của chúng ta xem chừng đóng vai trò quan trọng cho việc kích thích, khêu gợi tình dục: mùi con người, mùi tình yêu.

Nhà tâm lý học Charles Wysocki phát hiện những người đồng tính luyến ái nam thích mùi cùng đối tượng và phụ nữ quyến rũ khác phái, trong khi đó, mùi của người đồng tính nam lại tỏ ra kém hấp dẫn với phụ nữ và cánh đực rựa-- hoạt động não của đàn ông chỉ phơi nhiễm với estrogen.

Cơ sở sinh học của khám phá trên được chứng thực bởi kết quả chụp cắt não bộ.

Các cơ sở kinh doanh đã biết sử dụng "marketing mùi" để nâng cao doanh số bán hàng, bởi mùi có ấn tượng sâu đậm đối với trí nhớ xúc cảm; các khách sạn cũng nhanh nhạy nắm bắt cơ hội chơi trò này.

Dẫn lời Linda Buck -- đọat giải Nobel Y học 2004 (cùng Richard Axel) "diễn ra một sự thay đổi nhẹ nhàng trong cơ chế hóa học của mùi cam và ta nhận được một cái gì như mùi đôi tất ướt."

Bài báo còn giới thiệu nghiên cứu việc ngửi bằng cách nào giúp cho những người béo phì ăn ít đi, dựa trên ý tưởng sự thừa mứa (satiety) khiến giảm cảm giác đủ đầy và hỗ trợ cho cảm nhận của chúng ta về mùi vị thoả mãn. Bộ não bị hỏng hóc sẽ để lại hậu quả xấu cho cảm nhận về mùi.

Nghiên cứu cho thấy mùi hoa quả bưởi (grapefruit) có thể khiến đàn ông đánh giá phụ nữ trẻ hơn 6 năm so với tuổi thực.

Kiểu dùng lá gội đầu dân dã mà khôn ngoan rất thật ấy giờ chợt hóa xa xưa, sao cứ gợi lên cho ai kia nỗi niềm miên man.

Nói thêm, theo cái nhìn của Tâm lý học Tiến hóa, thông minh thì cực kỳ gợi cảm; sự tử tế và lòng thấu cảm là một trong các phẩm chất chính yếu chúng ta tìm kiếm ở bạn tình tiềm năng cũng như tự mình thổ lộ nhằm đạt tới ham muốn tình dục của đối tượng.