Cái tôi

Như đã giới thiệu, ở đây trình bày khái niệm hoá về tiến trình loạn thần từ cái nhìn của Con người- Trọng tâm, và các vấn đề nảy sinh trong mối quan hệ trị liệu với thân chủ loạn thần.

Điều quan trọng cần lưu ý, tự thân khái niệm "tiến trình loạn thần" không phải là sự phân loại chẩn đoán cũng như không chỉ liên quan đến mỗi tình trạng riêng biệt được biết đến như "tâm thần phân liệt."

Thuật ngữ "loạn thần" (psychosis) được sử dụng để mô tả một tiến trình tâm lý người ta thu mình khỏi cuộc tiếp xúc thông thường, là trải nghiệm thực tế theo một cách thức bóp méo và không có khả năng truyền thông với người khác thật rõ ràng.

Hành vi anh ta có thể là kỳ quái hoặc không phù hợp; cách nói và cảm xúc có thể bị xáo trộn; đôi khi xảy ra các hoang tưởng, ảo giác, tư duy kỳ dị và mất phương hướng với sự thất lạc trí nhớ.

Trạng thái này của tâm trí có thể xuất hiện cùng với một số xáo trộn khác, hoặc có thể là một trạng thái biệt lập tức thời.

Không phải bất thường việc người bị trầm cảm trải qua giai đoạn loạn thần, hoặc đối tượng mắc hưng trầm cảm có hành vi loạn thần. Thu mình do sử dụng các chất ma túy và một số trạng thái cơ thể cũng có thể sản sinh các triệu chứng loạn thần.


Khái niệm hoá từ cái nhìn Con người- Trọng tâm về tiến trình loạn thần

Rogers mô tả loạn thần như là trạng thái mất tính toàn vẹn, bao gồm sự hỏng hóc các cơ chế phòng vệ rối nhiễu chối bỏ và bóp méo, và sự phát triển những dạng thức phòng vệ cực đoan như hoang tưởng paranoid và hành vi giảm trương lực (Rogers, 1959: 228)

Cái tôi được bảo vệ dường như bởi một tấm chắn khắc nghiệt, không thể lĩnh hội nổi. Người ta không đủ khả năng chạm tới và chỉ có thể truyền thông với một thứ ngôn ngữ đã được mã hoá.

Với tiến trình kiểu loạn thần, người ta thật sự khó khăn để diễn đạt trải nghiệm bản thân theo cách thức tạo nên ý nghĩa bên trong nền văn hoá, hoặc đưa ra một giá trị dự đoán liên quan với môi trường của họ (Warner, 2001: 183)

Anh ta thu mình khỏi thực tế cần được được chia sẻ với người khác. Một trong những nhu cầu căn bản cho việc sống còn là nhu cầu định giá và chấp nhận-- đã không thể đáp ứng được. Kết quả, là sự cách biệt sâu sắc và thu hẹp chức năng xã hội.

Mối đe doạ đối với cái tôi phải ghê gớm lắm mới có thể làm xảy ra sự đáp ứng thảm hoạ đến thế.

---------
Ghi chép của nhà trị liệu: Thứ Tư

Việc ở cùng với Mark hôm nay nằm ngoài tầm của tôi. Anh ta trông thật đáng sợ, không muốn ngồi xuống mà cứ đứng gần cửa ra vào như sẵn sàng bỏ chạy. Tôi không biết phải làm gì-- nên ngồi xuống, đứng cách xa hay làm thế nào để đứng gần sát anh ta. Anh ta không ngừng lặp lại rằng đầu mình bị thương do va vào tường và liên tục hỏi giờ.

Tôi cảm thấy ngượng ngập, lúng túng, và kinh hoảng nữa. Tôi đánh mất việc kiểm soát thời gian-- giờ giấc cứ như thể kéo dài mãi mãi. Tôi bắt đầu cảm thấy một chút phi thực, một chút khùng điên...

[Ngày mai, 30.12: Một số vấn đề nảy sinh trong mối quan hệ trị liệu với thân chủ loạn thần]